Τριάντα χρόνια από εκείνη τη νύχτα, το χρέος της μνήμης δεν είναι απλώς να τιμούμε τα ονόματα των τριών αξιωματικών που έπεσαν εν ώρα καθήκοντος. Είναι να λέμε την αλήθεια, ολόκληρη…
Αυτό που κάνει την τραγωδία ακόμα πιο βαθιά είναι η σκληρή αλήθεια ότι οι Αμερικανοί γνώριζαν τα πάντα. Κάθε κίνηση του ελληνικού στόλου, κάθε βήμα των Τούρκων, κάθε στιγμή της νύχτας καταγράφονταν με ακρίβεια. Ήξεραν τι συνέβη στο ελικόπτερο πριν ακόμα η Ελλάδα καταλάβει τι είχε γίνει…
[Ναύαρχος Λυμπέρης: Δώσε μου κανόνες εμπλοκής. Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Σημίτης: Τι είναι αυτό ρε, άσε τα πράγματα όπως είναι]
Οι μέρες πλησιάζουν στην 30η επέτειο. Τριάντα χρόνια από εκείνη τη μοιραία νύχτα που τα Ίμια έγιναν σύμβολο ηρωισμού αλλά και πολιτικής αποτυχίας. Τριάντα χρόνια από τη νύχτα που τρεις άνθρωποι έδωσαν τη ζωή τους για την πατρίδα, στέλνοντας το πιο καθαρό μήνυμα αφοσίωσης και θάρρους.
Ξημερώματα 31 Ιανουαρίου 1996. Η θάλασσα του Αιγαίου μαύρη, τα κύματα μανιασμένα, ο άνεμος χτυπάει τα πλοία σαν να προειδοποιεί για την τραγωδία που έρχεται. Η φρεγάτα Ναβαρίνο και το ελικόπτερο ΠΝ 21 αναλαμβάνουν μια αποστολή που κανείς δεν θα ήθελε να φανταστεί να επιβεβαιώσουν την παρουσία Τούρκων κομάντος στη Μικρή Ίμια (Ανατολική), σε μια νύχτα που η ίδια η πατρίδα φαινόταν να τους εγκαταλείπει.
Το ημερολόγιο του ασυρμάτου αποκαλύπτει το δράμα με καθαρότητα: στις 04:26 το ελικόπτερο απονηώνεται για αναγνώριση, η νύχτα βαριά, η ορατότητα χαμηλή, οι καρδιές των χειριστών σφιγμένες.
Στις 04:43 μεταδίδουν: «Δεν βλέπουμε τίποτα… κατεβαίνουμε χαμηλότερα». Η ένταση ανεβαίνει, η αποστολή γίνεται θανάσιμη.
Στις 04:50, η στιγμή που κανείς δεν θα ξεχάσει: «Έχει κόκκινη σημαία και ανθρώπους σίγουρα». Οι Τούρκοι κομάντος βρίσκονται εκεί. Το ελληνικό έδαφος αμφισβητείται μπροστά στα μάτια τους.
Στις 04:59 το ελικόπτερο εκπέμπει: «Master Caution… δεν ξέρω τι emergency», και στις 05:01, η τελευταία κραυγή: «Έχω emerg…».
Απότομα η σιωπή. Τρεις ήρωες, ο υποπλοίαρχος Χριστόδουλος Καραθανάσης, ο υποπλοίαρχος Παναγιώτης Βλαχάκος και ο αρχικελευστής Έκτορας Γιαλοψός, πληρώνουν με τη ζωή τους το τίμημα της πολιτικής αβεβαιότητας.
Αυτό που κάνει την τραγωδία ακόμα πιο βαθιά είναι η σκληρή αλήθεια ότι οι Αμερικανοί γνώριζαν τα πάντα. Κάθε κίνηση του ελληνικού στόλου, κάθε βήμα των Τούρκων, κάθε στιγμή της νύχτας καταγράφονταν με ακρίβεια. Ήξεραν τι συνέβη στο ελικόπτερο πριν ακόμα η Ελλάδα καταλάβει τι είχε γίνει. Και όμως, στην Αθήνα, οι αποφάσεις δεν δόθηκαν εγκαίρως. Η πολιτική ηγεσία επέλεξε τη διπλωματική απομάκρυνση, αφήνοντας τους άνδρες στο πεδίο χωρίς την κρίσιμη εντολή να δράσουν.
Τη στιγμή που οι Έλληνες στρατιωτικοί είχαν οπτική επαφή με τον εχθρό, η διαταγή «ΟΠΛΑ ΕΛΕΥΘΕΡΑ» ποτέ δεν δόθηκε. Αρκούσε μια λέξη για να αλλάξει η πορεία της νύχτας, για να αποφευχθεί η απώλεια ή, αν χρειαστεί, να επιβληθεί η κυριαρχία της Ελλάδας στην πράξη. Αλλά αυτή η λέξη δεν ήρθε ποτέ.
Βέβαια οι πρωταγωνιστές της πολιτικής τραγωδίας δεν ήταν αμέτοχοι θεατές. Ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης, σε μια από τις πιο κρίσιμες στιγμές της νεότερης ιστορίας, ευχαρίστησε τις ΗΠΑ για τη “καίρια” διπλωματική παρέμβασή τους, αφήνοντας τη χώρα αδύναμη να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Ο Θεόδωρος Πάγκαλος από την άλλη πλευρά, υπουργός Εξωτερικών, είχε προτείνει ψυχρά λίγο πριν: «Δεν λέμε ότι την πήρε ο άνεμος;», για την ελληνική σημαία που είχε πλέον σταμάτησει να κυματίζει στο νησί. Οι επιλογές τους, η καθυστέρηση, η έλλειψη αποφασιστικότητας και η υποταγή σε ξένα συμφέροντα μετέτρεψαν την ηρωική νύχτα σε εθνική τραγωδία.
Από εκείνη τη νύχτα, τα Ίμια δεν είναι απλώς δύο βραχονησίδες. Είναι σύμβολο χαμένης στιγμής, σύμβολο αποφασιστικότητας που δεν ήρθε εγκαίρως, και τριών ανθρώπων που πλήρωσαν με τη ζωή τους το κενό ανάμεσα στην επιχειρησιακή ετοιμότητα και την πολιτική ατολμία.
Οι τρεις αξιωματικοί δεν «χάθηκαν».
Έπεσαν εν ώρα καθήκοντος, εκτελώντας με αυταπάρνηση το καθήκον που το κράτος όφειλε να διασφαλίσει με άλλον τρόπο.
Πλησιάζοντας τα τριάντα χρόνια από εκείνη τη νύχτα, το χρέος της μνήμης δεν είναι απλώς να τιμούμε τα ονόματά τους.
Είναι να λέμε την αλήθεια, ολόκληρη.
Γιατί τα έθνη δεν πληγώνονται από δύσκολες στιγμές.
Πληγώνονται όταν δεν έχουν το θάρρος να αναγνωρίσουν τις ευθύνες τους.
Χριστόδουλος Καραθανάσης
Παναγιώτης Βλαχάκος
Έκτορας Γιαλοψός
Αθάνατοι.
Σχολιάστε το άρθρο μας
Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.
