Ο εκβιασμός των «Θαλάσσιων Πάρκων», η Συμφωνία της Μέκκας και η υβριδική απειλή στο Αιγαίο…

Το «πράσινο» αυτό τετελεσμένο δεν λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη στρατιωτική αρχιτεκτονική της Άγκυρας στην περιοχή. Η συγκρότηση και η συντήρηση του «Νέου Συριακού Στρατού», μιας μπαρουτοκαπνισμένης δύναμης 200.000 μαχητών υπό τον έλεγχο της τουρκικής διοίκησης, παρέχει στην Τουρκία τον απαραίτητο υβριδικό βραχίονα. Στο ευάλωτο σύμπλεγμα της Μεγίστης, η θεσμική περικύκλωση μέσω των θαλάσσιων πάρκων μπορεί ανά πάσα στιγμή να πλαισιωθεί από μια ασύμμετρη «απόβαση» εκατοντάδων μισθοφόρων υπό τη μορφή κατατρεγμένων προσφύγων…

Η ελληνική πολιτική ηγεσία οφείλει να κοιτάξει την πραγματικότητα κατάματα. Η τακτική των φραστικών καταγγελιών και της επίκλησης του διεθνούς δικαίου, όταν δεν συνοδεύεται από αποφασιστική αποτροπή στο πεδίο, εκλαμβάνεται από τον αναθεωρητή ως αδυναμία. Διαφορετικά, η «Γαλάζια Πατρίδα» θα παγιωθεί ως η νέα, επιβεβλημένη πραγματικότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αφήνοντας την Ελλάδα θεατή των εξελίξεων…

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Η γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής υφίσταται μια δομική αναδιάταξη. Ενώ το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας είναι στραμμένο στις δραματικές εξελίξεις γύρω από την κρίση στο Ιράν, η Άγκυρα ξεδιπλώνει με μεθοδικότητα μια σύνθετη στρατηγική αναθεωρητισμού, η οποία συνδυάζει τη θεσμική αμφισβήτηση κυριαρχικών δικαιωμάτων με την ασύμμετρη ισχύ υβριδικών δυνάμεων.

1. Η Συμφωνία της Μέκκας, οι FT και η Ευλογία Τραμπ

Η πρόσφατη υπογραφή της «Κοινής Αμυντικής Συμφωνίας της Μέκκας» ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν αποτελεί το επιστέγασμα αυτής της νέας αρχιτεκτονικής. Όπως υπογραμμίζουν σε ανάλυσή τους οι Financial Times, η Μέση Ανατολή βιώνει μια δομική αναδιάταξη ισορροπιών, ανάλογη με εκείνη που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράκ το 2003

Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί τη γέννηση ενός «ισλαμικού ΝΑΤΟ» με ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής, το οποίο γεννιέται μέσα από την αβεβαιότητα για την παραδοσιακή αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας. Ο άξονας αυτός συνδυάζει την πυρηνική ισχύ του Πακιστάν, τα αστείρευτα κεφάλαια του Ριάντ και τη στρατιωτική-τεχνολογική ισχύ της Τουρκίας.

Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ έσπευσε να επαινέσει δημόσια τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την ως ένα «μεγάλο, τολμηρό και σημαντικό πρώτο βήμα».

Η στάση αυτή των ΗΠΑ αντικατοπτρίζει το δόγμα της αμερικανικής απεμπλοκής: την ανάθεση της περιφερειακής ασφάλειας σε τοπικούς παίκτες, ώστε η Ουάσιγκτον να αποδεσμεύσει δυνάμεις.

Ωστόσο, η αμερικανική αυτή «ευλογία» προσφέρει στην Άγκυρα μια πρωτοφανή διπλωματική κάλυψη και έναν ηγεμονικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή. Εάν η Σαουδική Αραβία δεν έβρισκε κάλυψη από την Τουρκία και το Πακιστάν (που παραμένουν εντός της σφαίρας επιρροής ή διασύνδεσης με τη Δύση/ΝΑΤΟ), θα στρεφόταν ολοκληρωτικά στο Πεκίνο ή τη Μόσχα.

Ο Τραμπ προτιμά ένα «ισλαμικό ΝΑΤΟ» υπό τουρκική και σαουδαραβική ηγεσία, παρά μια σινο-ρωσική αμυντική αρχιτεκτονική στον Κόλπο — μια αρχιτεκτονική, όμως, που αργά ή γρήγορα θα προκύψει μακροπρόθεσμα, καθώς η Τουρκία ουδέποτε θα σταθεί πραγματικό εμπόδιο, προκειμένου να διατηρεί τις δικές της γεωπολιτικές ισορροπίες.

2. Το Παράθυρο Γεωπολιτικής Ευκαιρίας και η Σημειολογία της 15ης Αυγούστου

Η επιλογή του χρόνου από την τουρκική ηγεσία δεν είναι καθόλου τυχαία. Εκτός από την αφοσίωση της διεθνούς κοινότητας στην κρίση στο Ιράν, η ανακοίνωση των θαλάσσιων πάρκων στις 15 Αυγούστου φέρει βαριά ιστορική σημειολογία.

Η ανακοίνωση των θαλάσσιων πάρκων στις 15 Αυγούστου φέρει μια ιδιαίτερα βαρύνουσα ιστορική σημειολογία. Όπως ακριβώς ο τορπιλισμός του καταδρομικού «Έλλη» στις 15 Αυγούστου 1940 αποτελούσε μια ασύμμετρη δοκιμή των ελληνικών αντοχών πριν από την ανοιχτή σύγκρουση, έτσι και σήμερα η Άγκυρα επιλέγει μια ημέρα εθνικής και θρησκευτικής κατάνυξης για να εξαπολύσει έναν θεσμικό «τορπιλισμό» των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας, μετρώντας τα αντανακλαστικά της Αθήνας.

Γνωρίζει ότι η Ουάσιγκτον και το ΝΑΤΟ, πιεσμένοι από την κρίση στη Μέση Ανατολή, απαιτούν «σταθερότητα με κάθε κόστος» στη νοτιοανατολική πτέρυγα της Συμμαχίας. Επάνω σε αυτό το σκηνικό, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στήνει έναν καθαρό εκβιασμό: δημιουργεί ένα «πράσινο» τετελεσμένο μέσω της θεσμοθέτησης τουρκικών θαλάσσιων πάρκων που περικυκλώνουν το Καστελόριζο

3. Το Διπλό Δίλημμα της Αθήνας

Με τη θεσμοθέτηση αυτών των θαλάσσιων ζωνών, η Τουρκία βάζει στην Αθήνα ένα διπλό, υπολογισμένο δίλημμα:

• Είτε θα ρισκάρει μια επιχειρησιακή κλιμάκωση, αντιμετωπίζοντας την έντονη πίεση των συμμάχων στο ΝΑΤΟ που δεν επιθυμούν επουδενί ένα δεύτερο μέτωπο στην Ανατολική Μεσόγειο,
• Είτε θα υποκύψει, επιλέγοντας τη «συνετή» οδό των φραστικών διαμαρτυριών και των διπλωματικών διαβημάτων.

Η Άγκυρα προεξοφλεί ότι η Αθήνα θα επιλέξει το δεύτερο —όχι μόνο εγκλωβισμένη στον φόβο μιας θερμής έκρηξης, αλλά και επειδή η ελληνική πλευρά ενδεχομένως αυταπατάται ότι έτσι θα «πείσει» την Τουρκία να μην εγείρει αντιδράσεις και εμπόδια στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι η Τουρκία επιτυγχάνει τη σταδιακή οικειοποίηση και το «γκριζάρισμα» θαλάσσιων ζωνών χωρίς να χρειαστεί να ρίξει ούτε μία σφαίρα, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί το πάνω χέρι και τη δυνατότητα να μπλοκάρει το ενεργειακό έργο όποτε η ίδια το επιλέξει.

4. Ο Συνδυασμός με την Υβριδική «Εμπροσθοφυλακή»

Το «πράσινο» αυτό τετελεσμένο δεν λειτουργεί μεμονωμένα, αλλά συνδέεται άμεσα με την ευρύτερη στρατιωτική αρχιτεκτονική της Άγκυρας στην περιοχή. Η συγκρότηση και η συντήρηση του «Νέου Συριακού Στρατού» —μιας μπαρουτοκαπνισμένης δύναμης 200.000 μαχητών υπό τον έλεγχο της τουρκικής διοίκησης— παρέχει στην Τουρκία τον απαραίτητο υβριδικό βραχίονα.

Στο ευάλωτο σύμπλεγμα της Μεγίστης, η θεσμική περικύκλωση μέσω των θαλάσσιων πάρκων μπορεί ανά πάσα στιγμή να πλαισιωθεί από μια ασύμμετρη «απόβαση» εκατοντάδων μισθοφόρων υπό τη μορφή κατατρεγμένων προσφύγων. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Άγκυρα θα αποποιείται κάθε επίσημη ευθύνη, αποδίδοντας τις ενέργειες σε «αυτόνομες ροές» ή «ανεξάρτητες ομάδες», ενώ στην πράξη θα προκαλεί παράλυση στις τοπικές υποδομές ασφαλείας.

Συμπέρασμα: Η Ανάγκη για Ρεαλισμό

Η ελληνική πολιτική ηγεσία οφείλει να κοιτάξει την πραγματικότητα κατάματα. Η τακτική των φραστικών καταγγελιών και της επίκλησης του διεθνούς δικαίου, όταν δεν συνοδεύεται από αποφασιστική αποτροπή στο πεδίο, εκλαμβάνεται από τον αναθεωρητή ως αδυναμία.

Διαφορετικά, η «Γαλάζια Πατρίδα» θα παγιωθεί ως η νέα, επιβεβλημένη πραγματικότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, αφήνοντας την Ελλάδα θεατή των εξελίξεων.

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου.  To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com 

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!