Η σχολή του «εθελούσιου αφοπλισμού»: Η επικίνδυνη σύγκλιση Ροζάκη – Γεραπετρίτη απέναντι στα Τουρκικά τετελεσμένα…

Πώς η υποβάθμιση των τουρκικών προεδρικών διαταγμάτων και η νομικίστικη αυταπάτη περί «αδρανών συντεταγμένων» στρώνουν το έδαφος για de facto τετελεσμένα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο…

Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν μπορεί να ασκείται με νομικίστικες ονειρώξεις, «μεσοβέζικες» φόρμουλες επιστολών και επικοινωνιακά τρικ καθησυχασμού. Το Διεθνές Δίκαιο είναι το ισχυρότερο όπλο της Ελλάδας, αλλά καθίσταται ανενεργό όταν η ίδια η Αθήνα αρνείται να το ενεργοποιήσει θεσμικά. Η απάντηση στα τουρκικά Προεδρικά Διατάγματα και τη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι η αδράνεια ούτε οι υπεκφυγές περί «αδρανών συντεταγμένων»…

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Η πρόσφατη εξαγγελία της Τουρκίας για την ίδρυση δύο «θαλάσσιων πάρκων» που περικυκλώνουν το Καστελλόριζο και φτάνουν στον Έβρο επανέφερε στην επιφάνεια μια δομική παθογένεια της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Τόσο η ανάλυση του καθηγητή Χρήστου Ροζάκη σε άρθρο του στο «Βήμα» με τίτλο «Τα θαλάσσια πάρκα της Τουρκίας προσκρούουν διττά στο Διεθνές Δίκαιο», όσο και οι δημόσιες τοποθετήσεις του Υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη συμπίπτουν σε έναν κοινό, επικίνδυνο παρανομαστή.

Τη συστηματική υποβάθμιση των τουρκικών προκλήσεων και τη βαφτισμένη ως «ψυχραιμία» φοβική αδράνεια.

Πρόκειται για την επικράτηση μιας δογματικής σχολής σκέψης που αδυνατεί να αντιληφθεί τον τρόπο με τον οποίο η Άγκυρα ασκεί τη στρατηγική της, εκθέτοντας τη χώρα σε ανεπανόρθωτους διπλωματικούς και επιχειρησιακούς κινδύνους.

Η Νομικίστικη Αυταπάτη

Ο πυρήνας του επιχειρήματος Γεραπετρίτη – ο οποίος ταυτίζεται πλήρως με τη νομική θεώρηση Ροζάκη – συμπυκνώνεται στη διαβεβαίωση ότι τα τουρκικά Προεδρικά Διατάγματα «είναι παράνομα και δεν παράγουν έννομο αποτέλεσμα».

Αυτή η προσέγγιση φανερώνει μια θεμελιώδη άγνοια των μηχανισμών της διεθνούς ισχύος.

Το Διεθνές Δίκαιο δεν επιβάλλεται από μόνο του.

Ένα παράνομο διάταγμα, όταν συνοδεύεται από διοικητικές πράξεις, ναυτιλιακές οδηγίες (NAVTEX) και παρουσία του τουρκικού λιμενικού ή ναυτικού, παράγει de facto τετελεσμένα στο πεδίο.

Το παράδειγμα του Τουρκολιβυκού Μνημονίου είναι αποκαλυπτικό.

Η διεθνής κοινότητα και η Ευρωπαϊκή Ένωση το χαρακτήρισαν άκυρο. Εμπόδισε αυτό την Τουρκία να το επικαλείται καθημερινά για να παρεμποδίζει ερευνητικά σκάφη ή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnector);

Απολύτως όχι.

Η Θεωρητική Ρίζα του Αυτοπεριορισμού

Η στάση αυτή δεν εμφανίστηκε εν κενώ, εδράζεται στο θεωρητικό υπόβαθρο που καλλιέργησε η συστημική ανάλυση εδώ και χρόνια. Στο βιβλίο του «Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και το Διεθνές Δίκαιο» (Εκδόσεις Παπαζήση), ο Ροζάκης αποτυπώνει με σαφήνεια τη λογική του προκαταβολικού αυτοπεριορισμού. Την προεξόφληση ότι τα ελληνικά νησιά (όπως το Καστελλόριζο) θα χάσουν την επήρειά τους σε μια διεθνή κρίση, την αποθάρρυνση των μονομερών ανακηρύξεων και τη μετάθεση της λύσης αποκλειστικά σε συμβιβασμούς.

Πρόκειται για μια θεώρηση που αγνοεί τη διεθνή πρακτική, όπου τα σοβαρά κράτη πρώτα κατοχυρώνουν τα όριά τους θεσμικά και στο πεδίο και μετά διαπραγματεύονται. Όταν όμως η ίδια η Αθήνα αποδομεί δημοσίως τα νομικά της όπλα πριν προσέλθει στη διαπραγμάτευση, ουσιαστικά προεξοφλεί και νομιμοποιεί την ηττοπάθειά της.

Το Στρατηγικό Κενό: Πόντιση Καλωδίου σε περιοχή πού η Ελλάδα δεν έχει ανακηρύξει θεσμικά ως δική της ΑΟΖ

Αυτή η θεμελιώδης αντίφαση αποκαλύπτεται ανάγλυφα στην προσπάθεια υλοποίησης της ηλεκτρικής διασύνδεσης. Η Ελλάδα επιχειρεί να ασκήσει δικαιώματα και να ποντίσει καλώδια σε θαλάσσιες ζώνες τις οποίες η ίδια δεν έχει τολμήσει να ανακηρύξει θεσμικά ως δική της ΑΟΖ.

Ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, η Αθήνα αφήνει την περιοχή σε καθεστώς «διεθνών υδάτων», την ίδια στιγμή που η Τουρκία —έχοντας ψηφίσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και καταθέσει συντεταγμένες στον ΟΗΕ— εμφανίζεται στο πεδίο να ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα. Έτσι, η Ελλάδα βγαίνει να εκτελέσει ένα έργο επικαλούμενη απλώς τις γενικές ελευθερίες των διεθνών υδάτων, ενώ η Άγκυρα παρεμβαίνει ως «κυρίαρχος της ζώνης», εκβιάζοντας για αδειοδοτήσεις ή επιστολές

Η Υποτίμηση της Στρατηγικής της Άγκυρας

Η αποστροφή του Υπουργού Εξωτερικών ότι τα τουρκικά διατάγματα «δεν περιλαμβάνουν όρους περιβαλλοντικής προστασίας, παρά μόνο συντεταγμένες», καθώς και η προτροπή Ροζάκη να «αγνοήσουμε» τις ζώνες αυτές, αποκαλύπτουν μια επικίνδυνη υποτίμηση της τουρκικής τακτικής.

Η χαρτογράφηση προηγείται της επιβολής.

Στη διεκδίκηση θαλάσσιων ζωνών, οι συντεταγμένες είναι το παν.

Η Τουρκία πρώτα «καρφώνει» εξωτερικά όρια στον χάρτη και στο εσωτερικό της δίκαιο και στη συνέχεια προσθέτει σταδιακά κανονιστικό περιεχόμενο (έλεγχο αλιείας, νηοψίες, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις).

Παράλληλα, η προσπάθεια του κ. Ροζάκη να αποδώσει τη σκλήρυνση της τουρκικής στάσης στις νόμιμες ελληνικές εξοπλιστικές αγορές (Belharra, F-35) και στην προώθηση του καλωδίου διασύνδεσης, υιοθετεί εμμέσως το τουρκικό αφήγημα ότι η άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας «προκαλεί» τον αναθεωρητή γείτονα.

Η Τυφλότητα απέναντι στον Τουρκικό Γεωπολιτικό Μετασχηματισμό

Αυτό που αδυνατεί παντελώς να αντιληφθεί η εγχώρια συστημική ανάλυση είναι ότι η Τουρκία έχει εντάξει κάθε επιμέρους κίνησή της στο πλαίσιο ενός ευρύτερου, μεγαλεπήβολου γεωπολιτικού μετασχηματισμού, με την ίδια σε ρόλο αυτόνομου περιφερειακού «καπετάνιου».

Η Άγκυρα δεν κινείται ευκαιριακά ούτε διεξάγει έναν ανούσιο τακτικισμό για εσωτερική κατανάλωση.

Χτίζει μεθοδικά τη στρατηγική της αυτονομία, επιβάλλοντας τον εαυτό της ως τον ρυθμιστικό πόλο μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής.

Τα θαλάσσια πάρκα, η «Γαλάζια Πατρίδα» και η παρεμπόδιση των ενεργειακών ροών δεν είναι απομονωμένα επεισόδια, αλλά η συστηματική προσπάθεια να σπάσει τη θαλάσσια συνέχεια Ελλάδας-Κύπρου και να καταστήσει την Αθήνα γεωπολιτικό όμηρο.

Το Θεμελιώδες Ερώτημα: Γιατί να υποχωρήσει η Τουρκία;

Ακριβώς επειδή η Τουρκία κινείται βάσει αυτού του ευρύτερου ηγεμονικού σχεδιασμού, η ανάλυση της συστημικής διπλωματίας αποτυγχάνει να απαντήσει στο πιο αμείλικτο ερώτημα:

Είναι δυνατόν να υποχωρήσει διπλωματικά η Τουρκία όταν όσα θέλει τα παίρνει στην πράξη, στο πεδίο, με τη δύναμή της

Η απάντηση είναι μονοσήμαντη: ΌΧΙ

Καμία αναθεωρητική δύναμη με ηγεμονικές φιλοδοξίες δεν υποχώρησε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων επειδή της υπέδειξαν ότι παραβιάζει τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου.

Η Τουρκία προσέρχεται στον διάλογο έχοντας ήδη επιβάλει τετελεσμένα. Όσο βλέπει ότι με ένα πολεμικό πλοίο «παγώνει» επενδύσεις, με ένα παράνομο μνημόνιο γκριζάρει ολόκληρες θαλάσσιες λεκάνες και με ένα διάταγμα χαράσσει σύνορα χωρίς να εισπράττει κανένα απολύτως κόστος, δεν έχει κανέναν απολύτως λόγο να κάνει πίσω.

Συμπέρασμα: Η Αναγκαιότητα της Θεσμικής Ανακήρυξης και Αποτροπής

Η εξωτερική πολιτική μιας χώρας δεν μπορεί να ασκείται με νομικίστικες ονειρώξεις, «μεσοβέζικες» φόρμουλες επιστολών και επικοινωνιακά τρικ καθησυχασμού. Το Διεθνές Δίκαιο είναι το ισχυρότερο όπλο της Ελλάδας, αλλά καθίσταται ανενεργό όταν η ίδια η Αθήνα αρνείται να το ενεργοποιήσει θεσμικά.

Η απάντηση στα τουρκικά Προεδρικά Διατάγματα και τη «Γαλάζια Πατρίδα» δεν είναι η αδράνεια ούτε οι υπεκφυγές περί «αδρανών συντεταγμένων».

Η Ελλάδα οφείλει να προχωρήσει άμεσα στην ανακήρυξη της ΑΟΖ ανατολικά του 28ου μεσημβρινού, ορίζοντας τα εξωτερικά της όρια βάσει της μέσης γραμμής, όπως επιτάσσει η διεθνής πρακτική. Μόνο έτσι θα αποκτήσουν νομικό και στρατηγικό έρεισμα τα έργα υποδομής όπως το καλώδιο GSI και τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα.

Οι αναθεωρητικές δυνάμεις σταματούν μόνο όταν συναντήσουν θεσμική οχύρωση και τοίχο αποτροπής στο πεδίο. Τα «ήρεμα νερά» που εξαγοράζονται με την άρνηση ανακήρυξης των δικαιωμάτων μας και τη σταδιακή διολίσθηση της κυριαρχίας μας δεν φέρνουν την ειρήνη, προετοιμάζουν την εθνική συνθηκολόγηση.

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου.  To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com 

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!