Το ΕΛΙΑΜΕΠ δεν έχει καθαρές απαντήσεις για τις προθέσεις του, την ώρα που η Τουρκία θεσμοθετεί τη «Γαλάζια Πατρίδα»…

Το Στρατηγικό Παράδοξο, το «Τοτέμ» και ο Ιδανικός Σύμμαχος της Άγκυρας – Η Αθήνα οφείλει να επιβάλει απόλυτη διαφάνεια, να σπάσει τα θεσμικά μονοπώλια και να χαράξει μια εθνική στρατηγική βασισμένη στην αμετακίνητη προάσπιση του Διεθνούς Δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας…

Όταν ένας φορέας, όπως το ΕΛΙΑΜΕΠ, χρηματοδοτείται από τον Έλληνα φορολογούμενο, επηρεάζει τα σχολικά βιβλία και μονοπωλεί τα κέντρα λήψης αποφάσεων, οφείλει να δώσει καθαρές απαντήσεις: Ποιες είναι οι θέσεις του για την άσκηση του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και πώς αξιολογεί τα δικαιώματα των νησιών σε ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα; Δέχεται τη δημοσιοποίηση κάθε ευρώ που λαμβάνει από το ελληνικό κράτος ή από άλλους φορείς ανά έτος και για ποια συγκεκριμένα έργα;

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Την ώρα που η Τουρκία προβάλλει αναθεωρητικές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, θεσμοθετώντας τη «Γαλάζια Πατρίδα», ένα κρίσιμο ερώτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η ελληνική εξωτερική πολιτική.

➤ Ποιες απόψεις επηρεάζουν τις κυβερνητικές αποφάσεις, ποια συμφέροντα εξυπηρετούν οι προτεινόμενες στρατηγικές και πόσο διαφανείς είναι οι θεσμικές και οικονομικές σχέσεις των φορέων που συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο;

Στο επίκεντρο της κριτικής από πανεπιστημιακούς, αναλυτές και τον δημόσιο τύπο βρίσκεται διαχρονικά το ΕΛΙΑΜΕΠ.

Δεν αρκεί ούτε η επίκληση της «επιστημονικής ανεξαρτησίας» για να αποκλείεται η κριτική, ούτε η απλή διαφωνία για να αποδεικνύεται η υπονόμευση. Το θεμελιώδες ζήτημα που προκύπτει είναι συγκεκριμένο:

➤Τι ακριβώς προτείνεται, ποια δικαιώματα επηρεάζονται, ποια είναι τα νομικά επιχειρήματα και το ίδρυμα δεν δίνει καθαρές απαντήσεις για τις πραγματικές του προθέσεις, τα όρια των υποχωρήσεων και την εξάρτηση του κράτους και της εξωτερικής πολιτικής από τις θέσεις του, μέσω του σχεδόν απόλυτου μονοπωλίου που ασκεί.

1. Αιγαίο, 12 Ναυτικά Μίλια και Οριοθέτηση Θαλάσσιων Ζωνών

Η Ελλάδα διαθέτει, βάσει του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS, Άρθρα 56 & 76), το αναπαλλοτρίωτο δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, ενώ το Άρθρο 121 ορίζει ρητά το πλήρες καθεστώς και τα δικαιώματα των νησιών σε ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Σε άρθρο του με τίτλο «Στρουθοκαμηλισμός 12 ναυτικών μιλίων…» (21 Οκτωβρίου 2024), το στέλεχος του ιδρύματος Π.Κ. Ιωακειμίδης παρεμβαίνει ανοιχτά στη συζήτηση, αμφισβητώντας την εθνική γραμμή. Η ουσιαστική κριτική οφείλει να απαιτήσει καθαρές απαντήσεις:

Ποιες συγκεκριμένες ελληνικές θέσεις προτείνεται να μεταβληθούν και με ποια νομική αιτιολογία;

✓ Θα μπορούσε μια συμφωνία οριοθέτησης ή ένας ευρύτερος συμβιβασμός («ολιστική λύση-πακέτο», μειωμένη επήρεια 12, 10, 8 ν.μ.) να περιορίσει τη δυνατότητα μελλοντικής άσκησης των ελληνικών δικαιωμάτων;

✓ Ποιες ασφαλιστικές δικλίδες θα απέτρεπαν την παγίωση μιας δυσμενούς κατάστασης για την Ελλάδα σε κρίσιμες περιοχές όπως το Καστελλόριζο και η Στρογγύλη;

Η επιλογή του διαλόγου δεν συνιστά αυτομάτως υποχώρηση. Αντίστοιχα, όμως, ο χαρακτηρισμός μιας πρότασης ως «ρεαλιστικής» δεν αρκεί για να αποδείξει ότι προστατεύει τα εθνικά συμφέροντα. Πού σταματούν οι συμβιβασμοί όταν προτείνεται παραίτηση από την πλήρη επήρεια ή συνεκμετάλλευση πριν την οριοθέτηση;

2. Δημόσια Χρηματοδότηση και Οικονομική Διαφάνεια

Το ΕΛΙΑΜΕΠ δημοσιεύει οικονομικές καταστάσεις, ενώ παράλληλα συμπεριλήφθηκε ρητά στους δυνητικούς δικαιούχους κρατικής χρηματοδότησης του ΕΛΙΔΕΚ με το Άρθρο 52 του Ν. 4712/2020.

Η νομοθετική αυτή πρόβλεψη αποτελεί εξακριβώσιμο γεγονός. Αν και δεν αποδεικνύει από μόνη της τη σύνδεση κονδυλίων με συγκεκριμένες πολιτικές θέσεις, η χρηματοδότηση από τον Έλληνα φορολογούμενο και την Ε.Ε. δημιουργεί εύλογη υποχρέωση απόλυτης λογοδοσίας. Ο πολίτης οφείλει να γνωρίζει με σαφήνεια

✓ Τις άμεσες επιχορηγήσεις από Υπουργεία, δημόσιους φορείς και τράπεζες.

✓ Τις συμβάσεις για μελέτες, έρευνες και παροχή υπηρεσιών προς το Δημόσιο.

✓ Τη διακριτή κατανομή μεταξύ ευρωπαϊκών προγραμμάτων, ελληνικών δημόσιων δαπανών και ιδιωτικών χορηγιών.

Εάν τα δημοσιευμένα στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή αναλυτικού ετήσιου συνόλου ανά δημόσιο χρηματοδότη, η Πολιτεία και το ίδρυμα οφείλουν να επιβάλουν πλήρη προσβασιμότητα. Η άρνηση ή η αδυναμία παροχής ονομαστικού απολογισμού αφήνει εκτεθειμένη την επικαλούμενη «ανεξαρτησία» του.

3. Θεσμική Επιρροή, «Μονοπώλιο» και η «Περιστρεφόμενη Πόρτα»

Η συμμετοχή ειδικών στη χάραξη πολιτικής δεν είναι από μόνη της επιλήψιμη. Το προβληματικό σημείο ανακύπτει όταν διαμορφώνεται ένα de facto μονοπώλιο στη στελέχωση της εξωτερικής πολιτικής.

Στελέχη του ΕΛΙΑΜΕΠ θητεύουν παράλληλα ή εναλλάξ ως επίσημοι σύμβουλοι στο Υπουργείο Εξωτερικών, στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και σε διαπραγματευτικές ομάδες. Αυτή η «περιστρεφόμενη πόρτα» (revolving door) δημιουργεί μια οργανική ταύτιση της κρατικής διπλωματίας με τις θέσεις του ιδρύματος, αποκλείοντας κάθε άλλη πατριωτική και αποτρεπτική προσέγγιση.

Απαιτείται πλήρης καταγραφή:

➤ ποια πρόσωπα ανέλαβαν δημόσιες θέσεις, με ποιες διαδικασίες και ποια εγγύηση αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων υπάρχει όταν αναλυτές καθορίζουν τη στρατηγική εκ των έσω, επικαλούμενοι πότε την ακαδημαϊκή και πότε την κρατική ιδιότητα, χωρίς δημοκρατική λογοδοσία.

4. Παιδεία, Ιστορική Συνείδηση και Δημόσιος Διάλογος

Η ιστορική εκπαίδευση αποτελεί κρίσιμο πεδίο διαμόρφωσης της εθνικής συνείδησης. Με πρόσχημα την «αποφυγή εθνοκεντρικών στερεοτύπων» και τον «εκσυγχρονισμό», η συγκεκριμένη ακαδημαϊκή σχολή έχει υποστηρίξει παρεμβάσεις στα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας.

Η κριτική οφείλει να εξετάσει συγκεκριμένα έργα, συγγραφείς και προτάσεις: όταν η ιστορική διδασκαλία απογυμνώνεται από την ιστορική εμπειρία του ελληνισμού, το αποτέλεσμα δεν είναι η καλλιέργεια κριτικής σκέψης, αλλά η εμπεδωμένη καλλιέργεια μιας προκαταβολικής ηττοπάθειας στις νέες γενιές.

Συμπέρασμα: Το Στρατηγικό Παράδοξο, το «Τοτέμ» και ο Ιδανικός Σύμμαχος της Άγκυρας

Στην πραγματικότητα, βιώνουμε ένα πρωτοφανές στρατηγικό παράδοξο:

➤ Την ώρα που για την Τουρκία η περαιτέρω ενίσχυση της θέσης της εξαρτάται όχι μόνο από τη ναυτική και στρατιωτική της ισχύ, αλλά κυρίως από την ικανότητά της να οικοδομήσει ένα ευρύτερο δίκτυο διπλωματικών ερεισμάτων, η Ελλάδα —μέσω της εσωτερικής της αδράνειας και της κυριαρχίας αυτού του συμβιβαστικού αφηγήματος— διευκολύνει αντικειμενικά τα σχέδιά της.

Στην εξωτερική πολιτική η σύγκλιση αντιθέσεων δεν μπορεί να αποκλειστεί όταν αυτή υπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα. Στην Ελλάδα όμως, εκ των πραγμάτων, φαίνεται ότι η μονοδιάστατη γραμμή έχει επιβληθεί ως «αλάθητο δόγμα» και η οποιαδήποτε αντίθεση σε αυτήν θεωρείται κάτι σαν αίρεση που θίγει το «τοτέμ». Αντί η Αθήνα να αξιοποιεί τη διεθνή νομιμότητα και τα κυριαρχικά της δικαιώματα ως μοχλούς ισχύος, εμφανίζεται διά των εσωτερικών της «δεξαμενών» να προκαταβάλει τις υποχωρήσεις, προσφέροντας στην Άγκυρα τη διπλωματική διευκόλυνση που απεγνωσμένα αναζητά.

Όταν ένας φορέας χρηματοδοτείται από τον Έλληνα φορολογούμενο, επηρεάζει τα σχολικά βιβλία και μονοπωλεί τα κέντρα λήψης αποφάσεων, οφείλει να δώσει καθαρές απαντήσεις:

✓ Ποιες είναι οι θέσεις του για την άσκηση του δικαιώματος επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και πώς αξιολογεί τα δικαιώματα των νησιών σε ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα;

✓ Δέχεται τη δημοσιοποίηση κάθε ευρώ που λαμβάνει από το ελληνικό κράτος ή από άλλους φορείς ανά έτος και για ποια συγκεκριμένα έργα;

✓ Είναι θεμιτό το μονοπώλιο που έχει επιβληθεί στη στελέχωση και τη διαμόρφωση της κρατικής εξωτερικής πολιτικής;

✓ Ποιες συγκεκριμένες παρεμβάσεις του αφορούν την ιστορική εκπαίδευση και με ποια αποτελέσματα;

Η προάσπιση της εθνικής κυριαρχίας δεν απαιτεί τον αποκλεισμό καμίας άποψης. Απαιτεί όμως κάθε πρόταση που επηρεάζει κυριαρχικά δικαιώματα να εξετάζεται αυστηρά. Η Αθήνα οφείλει να επιβάλει απόλυτη διαφάνεια, να σπάσει τα θεσμικά μονοπώλια και να χαράξει μια εθνική στρατηγική βασισμένη στην αμετακίνητη προάσπιση του Διεθνούς Δικαίου και της εθνικής κυριαρχίας.

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου.  To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com 

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!