Η εθνική κυριαρχία στο ζύγι – Δημοσιοποιήστε το περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς τη Τουρκία ΤΩΡΑ!

Το ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI) έχει πλέον μετατοπιστεί από το τεχνικό και επιχειρησιακό σκέλος στο πεδίο της εθνικής κυριαρχίας, της άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων και της πολιτικής λογοδοσίας.

Όσο η κυβέρνηση δεν δημοσιοποιεί το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης και δεν εξηγεί ποιος αποφάσισε, με ποια εξουσιοδότηση και βάσει ποιας συμφωνίας τη συγκεκριμένη διπλωματική ενέργεια, τόσο θα παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στην Ανατολική Μεσόγειο…

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Η έκδοση της ελληνικής NAVTEX 1411/26 και η αδειοδότηση των ερευνών από τις ελληνικές αρχές επιβεβαιώνουν ότι η Αθήνα ανέλαβε θεσμικά την έγκριση των εργασιών στις περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της.

Ωστόσο, η αποκάλυψη ότι η Γαλλία προχώρησε σε γραπτή διπλωματική ενημέρωση της Τουρκίας για την έναρξη των ερευνών δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για τον ρόλο, το περιεχόμενο και τους όρους αυτής της επικοινωνίας.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η γαλλική πλευρά ενημέρωσε την Άγκυρα μέσω διπλωματικών διαύλων ότι το γαλλικής σημαίας ερευνητικό πλοίο ABEILLE MARENGO θα ξεκινούσε τις εργασίες.

Ελληνικές διπλωματικές πηγές φέρονται να διευκρίνισαν ότι επρόκειτο για απλή ενημέρωση και όχι για αίτημα τουρκικής άδειας ή αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας.

Το κρίσιμο, όμως, είναι να γνωρίζουμε τι ακριβώς αναφέρθηκε στο γαλλικό έγγραφο και εάν η διατύπωσή του διαφυλάσσει χωρίς αμφισημίες την ελληνική θέση.

Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει, επομένως, να δώσει συγκεκριμένες και επίσημες απαντήσεις στα ακόλουθα θεμελιώδη ερωτήματα.

1. Ποιος αποφάσισε και ενέκρινε τη γαλλική παρέμβαση;

➤ Το ερώτημα:

Υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση και ρητή έγκριση της Αθήνας προς το Παρίσι για την αποστολή της διπλωματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία; Είχε συμφωνηθεί εκ των προτέρων ότι η Γαλλία θα αναλάβει την ενημέρωση των παράκτιων κρατών για την έναρξη των ερευνών;

➤ Η θεσμική διάσταση:

Εάν η ελληνική κυβέρνηση ζήτησε ή ενέκρινε τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, οφείλει να το δηλώσει δημόσια και να εξηγήσει τους λόγους που την οδήγησαν σε αυτή την επιλογή.

Εάν, αντίθετα, η γαλλική πλευρά ενήργησε με δική της πρωτοβουλία, πρέπει να διευκρινιστεί εάν αυτό έγινε στο πλαίσιο της ιδιότητάς της ως κράτους σημαίας του ερευνητικού πλοίου, για λόγους ασφάλειας και αποφυγής επεισοδίου ή στο πλαίσιο ευρύτερης διπλωματικής συνεννόησης.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να γίνει σαφές εάν η Αθήνα γνώριζε και είχε συμφωνήσει με το περιεχόμενο της επικοινωνίας. Η προστασία ενός ευρωπαϊκού έργου δεν μπορεί να αφήνει αδιευκρίνιστο ποιος χαράσσει τη διπλωματική γραμμή για την άσκηση των ελληνικών δικαιωμάτων.

2. Με ποια ακριβώς εντολή και εξουσιοδότηση έγινε η επικοινωνία;

➤ Το ερώτημα:

Με ποια θεσμική ιδιότητα η γαλλική διπλωματία ενημέρωσε την Τουρκία για έρευνες που, σύμφωνα με την ελληνική θέση, διεξάγονται σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ελληνικής δικαιοδοσίας;

Πρόκειται για ενέργεια που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συγκεκριμένης συμφωνίας με την ελληνική κυβέρνηση ή για πρωτοβουλία της Γαλλίας ως κράτους σημαίας του ABEILLE MARENGO;

➤ Η θεσμική διάσταση:

Η Ελλάδα ασκεί, βάσει του διεθνούς δικαίου, κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα της και συγκεκριμένες αρμοδιότητες στις θαλάσσιες περιοχές που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της. Τα δικαιώματα αυτά δεν εξαρτώνται από την έγκριση τρίτου κράτους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η διπλωματική συνεργασία με έναν σύμμαχο είναι προβληματική. Αντιθέτως, μπορεί να αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την αποτροπή εντάσεων και την προστασία ενός σημαντικού ευρωπαϊκού έργου.

Υπάρχει, όμως, ουσιώδης διαφορά ανάμεσα στην αξιοποίηση μιας συμμαχίας για την ενίσχυση της ελληνικής θέσης και στη δημιουργία της εντύπωσης ότι η Ελλάδα χρειάζεται τρίτο κράτος για να εξασφαλίσει την ανοχή της Τουρκίας κατά την άσκηση των δικαιωμάτων της.

Η Αθήνα οφείλει να ξεκαθαρίσει ότι η διπλωματική συνδρομή της Γαλλίας δεν υποκαθιστά την ελληνική αρμοδιότητα ούτε δημιουργεί οποιαδήποτε διαδικασία συναπόφασης με την Άγκυρα.

3. Ποια ήταν η ακριβής διατύπωση του γαλλικού εγγράφου;

➤ Το ερώτημα:

Ποιο είναι το ακριβές περιεχόμενο της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης;

Πρόκειται για απλή ενημέρωση σχετικά με την έναρξη των εργασιών και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας ή περιλαμβάνει διατυπώσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως αίτημα τουρκικής συγκατάθεσης ή άδειας;

Υπήρχε ρητή επιφύλαξη ότι η επικοινωνία δεν συνιστά αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας ή δικαιώματος αδειοδότησης; Πώς περιγράφονταν οι θαλάσσιες περιοχές στις οποίες θα πραγματοποιούνταν οι έρευνες;

➤ Η θεσμική διάσταση:

Η τουρκική ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών υπ’ αριθ. 214, της 6ης Νοεμβρίου 2026, υποστήριξε ότι η διαδικασία για την απαιτούμενη από την Τουρκία άδεια δεν είχε ολοκληρωθεί.

Η συγκεκριμένη διατύπωση αποτυπώνει την τουρκική θέση, δεν αποδεικνύει όμως από μόνη της ότι η Γαλλία υπέβαλε πράγματι αίτημα άδειας. Ακριβώς γι’ αυτό είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε τι αναφέρει το γαλλικό έγγραφο και ποια ήταν η απάντηση της Άγκυρας.

Η Τουρκία επιχειρεί να παρουσιάσει τις δικές της μονομερείς αξιώσεις ως βάση δικαιοδοσίας και αδειοδότησης στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να αφήνει περιθώρια ώστε μια απλή ενημέρωση, εάν πράγματι ήταν τέτοια, να εμφανίζεται από την Άγκυρα ως αναγνώριση των ισχυρισμών της.

Η δημοσιοποίηση της διακοίνωσης ή, τουλάχιστον, η επίσημη και αναλυτική αποσαφήνιση του περιεχομένου της είναι αναγκαία για να μην παραμένει η δημόσια συζήτηση εγκλωβισμένη σε αντικρουόμενες ερμηνείες.

4. Γιατί κρίθηκε αναγκαία η γαλλική διπλωματική παρέμβαση;

➤ Το ερώτημα:

Γιατί, ενώ η Ελλάδα είχε ήδη ολοκληρώσει την αδειοδότηση των ερευνών στο τμήμα που θεωρεί ότι εμπίπτει στη δικαιοδοσία της και είχε εκδώσει την ελληνική NAVTEX 1411/26, κρίθηκε αναγκαία η πρόσθετη διπλωματική ενημέρωση της Τουρκίας από τη Γαλλία;

Ήταν μια συντονισμένη πρωτοβουλία για την αποφυγή στρατιωτικού ή διπλωματικού επεισοδίου;

Είχε εκτιμηθεί ότι η παρουσία γαλλικής σημαίας στο ερευνητικό πλοίο θα λειτουργούσε αποτρεπτικά; Και, κυρίως, με ποιον τρόπο διασφαλίστηκε ότι η συγκεκριμένη επιλογή δεν θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποδοχή τουρκικού ρόλου στην αδειοδότηση των εργασιών;

➤ Η θεσμική διάσταση:

Η αποφυγή ενός επεισοδίου αποτελεί θεμιτό στόχο κάθε υπεύθυνης διπλωματίας. Δεν μπορεί, όμως, να επιτυγχάνεται με τρόπο που δημιουργεί ασάφεια ως προς την άσκηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Η Τουρκία δεν αποκτά δικαίωμα αδειοδότησης επειδή ενημερώθηκε από τη Γαλλία. Ούτε η απλή διπλωματική επικοινωνία συνιστά αυτομάτως αναγνώριση των τουρκικών αξιώσεων.

Ωστόσο, η Άγκυρα μπορεί να αξιοποιήσει πολιτικά την επικοινωνία αυτή, επιχειρώντας να εμφανίσει ότι ακόμη και τρίτα κράτη θεωρούν αναγκαία την προηγούμενη συνεννόηση μαζί της για δραστηριότητες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Γι’ αυτό η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει ποια ακριβώς στρατηγική ακολουθήθηκε και με ποιες ρητές διασφαλίσεις.

Συμπέρασμα: Η συνεργασία με συμμάχους δεν υποκαθιστά την εθνική ευθύνη

Όσο η κυβέρνηση δεν δημοσιοποιεί το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης και δεν εξηγεί ποιος αποφάσισε, με ποια εξουσιοδότηση και βάσει ποιας συμφωνίας τη συγκεκριμένη διπλωματική ενέργεια, τόσο θα παραμένουν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματά της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η συνεργασία με τη Γαλλία και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών συμμαχιών μπορούν να ενισχύσουν τη θέση της χώρας. Δεν μπορεί, όμως, να δημιουργείται η εντύπωση ότι η άσκηση ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων προϋποθέτει τη διαμεσολάβηση τρίτων ή, ακόμη χειρότερα, την ανοχή της Τουρκίας.

Το ζητούμενο δεν είναι να απορριφθεί η γαλλική συνδρομή. Είναι να διασφαλιστεί ότι αυτή εντάσσεται σε μια σαφή ελληνική στρατηγική, χωρίς αμφισημίες ως προς την αρμοδιότητα αδειοδότησης και χωρίς περιθώρια παρερμηνείας της ελληνικής θέσης.

Η κυβέρνηση οφείλει να δημοσιοποιήσει τη διακοίνωση, να ενημερώσει τη Βουλή και να απαντήσει εάν το περιεχόμενό της διασφαλίζει ρητά ότι η ενημέρωση της Τουρκίας δεν συνιστά αναγνώριση δικαιοδοσίας ή δικαιώματος αδειοδότησης.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα χρειάζεται συμμάχους. Είναι αν μπορεί να ασκεί τα δικαιώματά της με σαφήνεια, συνέπεια και αυτοπεποίθηση, χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι χρειάζεται έναν ισχυρότερο τρίτο για να εξασφαλίσει την ανοχή της Άγκυρας.

Η εθνική κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενο ασαφών διπλωματικών χειρισμών.

Η διαφάνεια δεν είναι πολιτική πολυτέλεια. Είναι θεσμική υποχρέωση

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου.  To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com 

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!