Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα δεν περιορίζονται στην απώλεια θαλασσίων ζωνών. Αφορούν τη διάβρωση της νομικής της βάσης, τη συστηματική υπονόμευση της διπλωματικής της θέσης, και τον πιθανό διεθνή αποπροσανατολισμό σχετικά με την ουσία της διαμάχης. Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο η άρνηση. Πρέπει να είναι μια επιθετική και συστηματική απομύθηση (counter-narrative) που στηλιτεύει τη μέθοδο και αποκαλύπτει την τακτική…
Η μάχη για την κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο κρίνεται πλέον στο πεδίο της πληροφορίας, της αφήγησης και της νομιμοποίησης. Η Τουρκία κινείται εξαιρετικά σε αυτό το πεδίο. Η Ελλάδα πρέπει να ανταποκριθεί με ίσες, αλλά αξιοπρεπείς και βασισμένες στο ακλόνητο έρεισμά της: το διεθνές δίκαιο…
Άρθρο του Μιχάλη Χαιρετάκη
Στις 19 Ιανουαρίου 2026, ένα φαινομενικά αθώο ακαδημαϊκό άρθρο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό SAIS Review του Johns Hopkins University. Ο τίτλος; «Rethinking Equitable Maritime Delimitation between Türkiye and Greece». Ο συγγραφέας; Ένας δήθεν ανεξάρτητος ερευνητής με έδρα το Abu Dhabi.
Η ουσία; Μια πρόταση που μεταφέρει βασικούς τουρκικούς ισχυρισμούς για τον 25ο μεσημβρινό ως γεωγραφικό όριο και για τα “γκρίζα” νησιά στη γλώσσα του “ρεαλισμού” και της “δικαιοσύνης” (equity). Το timing όμως είναι εκπληκτικό: βρίσκεται ακριβώς στο κέντρο μιας συνεχούς κλιμάκωσης από την Άγκυρα, με προκλητικά NAVTEX και απαιτήσεις συντονισμού, λίγο πριν από το High-Level Cooperation Council μεταξύ Μητσοτάκη και Ερντογάν.
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ – ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 2026: Το χρονικό της συντονισμένης προσέγγισης...
16 Ιαν: Εντατικοποίηση ρητορικής από την Άγκυρα για επέκταση χωρικών υδάτων και αμφισβήτηση νησιωτικών δικαιωμάτων.
19 Ιαν: Δημοσίευση του άρθρου «Rethinking Equitable Maritime Delimitation» στο SAIS Review.
23-30 Ιαν: Έκδοση NAVTEX αορίστου χρόνου, επανάληψη της απαίτησης συντονισμού ανατολικά του 25°E, και παράλληλη επαναφορά της απαίτησης για αποστρατικοποίηση 23 νησιών.
9-16 Φεβ (παράθυρο): Προγραμματισμένη συνάντηση High-Level Cooperation Council μεταξύ Μητσοτάκη και Ερντογάν στην Άγκυρα.
Το timing της δημοσίευσης δεν είναι τυχαίο. Είναι συντονισμένη διπλωματική επίθεση, ντυμένη με το μανδύα της ακαδημαϊκής νομιμότητας.
Ο άνθρωπος πίσω από το άρθρο: Όχι μόνο ακαδημαϊκός, αλλά και κυβερνητικός σύμβουλος
Ο Dr. Serhat Süha Çubukçuoğlu παρουσιάζεται ως «Senior Fellow και Director του Türkiye Program» στο TRENDS Research & Advisory, ένα think tank στο Abu Dhabi. Το βιογραφικό του είναι εντυπωσιακό: διδακτορικό από το Johns Hopkins SAIS, master από το Fletcher School του Tufts University. Φαίνεται η τέλεια εικόνα ενός ανεξάρτητου ακαδημαϊκού ερευνητή.
Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική.
Ο Çubukçuoğlu είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Turkey’s Naval Activism: Maritime Geopolitics and the Blue Homeland Concept» (Palgrave Macmillan, 2023). Το «Blue Homeland» ή «Mavi Vatan» δεν είναι απλώς μια ακαδημαϊκή θεωρία είναι το επίσημο ναυτικό δόγμα της τουρκικής κυβέρνησης.
Επίσης, είναι μέλος του συμβουλευτικού συμβουλίου του Maritime Forum του Koç University (KÜDENFOR) στην Κωνσταντινούπολη, το ίδιο το ίδρυμα που προωθεί το Mavi Vatan. Όπως αποκάλυψε το Breaking Defense τον Φεβρουάριο 2025, ο Çubukçuoğlu παρέχει συμβουλές στην τουρκική κυβέρνηση για τη Συρία, τη Λιβύη και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το Mavi Vatan: Από ναυτική θεωρία σε κυβερνητική πολιτική
Το «Blue Homeland» δημιουργήθηκε το 2006 από τον Ναύαρχο Cem Gürdeniz και τον Υποναύαρχο Cihat Yaycı. Αρχικά ήταν μια ναυτική θεωρία. Το 2019, ο Πρόεδρος Ερντογάν το υιοθέτησε επίσημα ως κυβερνητική πολιτική.
Τι ακριβώς είναι το Mavi Vatan;
• Διεκδικεί 462.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας επικράτειας (Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο, Ανατολική Μεσόγειος)
• Αρνείται το UNCLOS (η Τουρκία δεν το έχει επικυρώσει)
• Αμφισβητεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στην ΑΟΖ
• Νομιμοποιεί το παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο του 2019
Η κυβερνητική αποδοχή του Mavi Vatan είναι ολοφάνερη:
• Φεβρουάριος 2019: Η μεγαλύτερη ναυτική άσκηση στην τουρκική ιστορία ονομάστηκε «Blue Homeland 2019» 103 πλοία, 20.000 στρατιώτες
• Οκτώβριος 2018: Ο Υπουργός Άμυνας Hulusi Akar παρουσίασε τον χάρτη Mavi Vatan σε τηλεοπτική συνέντευξη
• 2019: Ο Ερντογάν εμφανίστηκε δημόσια μπροστά σε χάρτες Mavi Vatan έγινε πρωτοσέλιδο
• 2020: Τουρκικός διοικητής ναυτικού δήλωσε παρουσία του Ερντογάν: «Είμαστε έτοιμοι να προστατεύσουμε κάθε εκατοστό των 462.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων της Γαλάζιας Πατρίδας μας»
• Το περιοδικό του Ναυτικού Πολεμικού Κολλεγίου ονομάζεται «Mavi Vatan»
Διεθνείς οργανισμοί το έχουν χαρακτηρίσει ξεκάθαρα: Το Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων το περιγράφει ως «νεο-Οθωμανική» και «νεο-αυτοκρατορική» ατζέντα. Το γαλλικό Ifri σημειώνει ότι ο Ερντογάν το υιοθέτησε «για να ενισχύσει τη συμμαχία του με εθνικιστικά κινήματα και να παράσχει νομικό πλαίσιο για τη δράση του στη Λιβύη».
Academic laundering: Η στρατηγική της νομιμοποίησης
Το φαινόμενο του «academic laundering» είναι γνωστό στη διεθνή διπλωματία. Κυβερνήσεις χρησιμοποιούν prestiguous ακαδημαϊκά ιδρύματα για να νομιμοποιήσουν προπαγάνδα, δίνοντάς της την επένδυση της επιστημονικής εγκυρότητας.
Το Johns Hopkins SAIS είναι ένα από τα πιο σεβαστά ιδρύματα στον κόσμο για διεθνείς σχέσεις. Ένα άρθρο που δημοσιεύεται εκεί αποκτά αυτόματα κύρος και επιρροή.
Αλλά το άρθρο του Çubukçuoğlu δεν είναι ανεξάρτητη ακαδημαϊκή έρευνα. Είναι κυβερνητική προπαγάνδα με υποσημειώσεις.
Πώς το γνωρίζουμε;
1. Ο συγγραφέας είναι ο θεωρητικός του επίσημου τουρκικού δόγματος
Ο Çubukçuoğlu δεν αναλύει το Mavi Vatan το προωθεί. Το βιβλίο του είναι διαθέσιμο στην τουρκική κυβέρνηση και τα στρατιωτικά κολλέγια. Είναι μέλος του ίδιου Maritime Forum που δημιούργησε το δόγμα.
2. Το timing είναι πολύ «τυχαίο»
Η δημοσίευση στις 19 Ιανουαρίου, ακριβώς πριν από κρίσιμες διαπραγματεύσεις, δεν είναι σύμπτωση. Είναι διπλωματική προετοιμασία εδάφους. Η Τουρκία θέλει να δημιουργήσει το αφήγημα ότι «υπάρχει ακαδημαϊκή συναίνεση» για τις θέσεις της.
3. Το άρθρο χρησιμοποιεί παραπλανητικά επιχειρήματα
Αναφέρεται στη φημολογούμενη συμφωνία Σημίτη-Ερντογάν το 2003, αλλά παραλείπει βασικά στοιχεία: εκείνη η συμφωνία αφορούσε ΜΟΝΟ χωρικά ύδατα (6 vs 12 ν.μ.), ΟΧΙ ΑΟΖ. Το άρθρο του Çubukçuoğlu προτείνει κάτι πολύ πιο δραστικό: μείωση σε 3 ν.μ. ανατολικά του 25°E και απώλεια 89% της ελληνικής ΑΟΖ.
Τι προτείνει το άρθρο: Μια «επιστημονική» λεηλασία
Το άρθρο παρουσιάζει μια «λύση δικαιοσύνης» (equity principle) που είναι στην πραγματικότητα πλήρης παράδοση της ελληνικής κυριαρχίας.
Για το Αιγαίο:
• Δυτικά του 25°E: 12 ν.μ. χωρικά ύδατα (φαινομενικά «γενναιόδωρο»)
• Ανατολικά του 25°E: ΜΕΙΩΣΗ σε 3 ν.μ. (!)
• Αποτέλεσμα: Ελλάδα 55%, Τουρκία 45% του Αιγαίου
• Τα 152 «γκρίζες ζώνες» (νησιά/βραχονησίδες) να μοιραστούν 45/55
Αυτό σημαίνει ότι η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Ρόδος, η Κως όλα τα ανατολικά νησιά θα υποβαθμιστούν από 6 σε 3 ν.μ.!
Για την Ανατολική Μεσόγειο:
• Τουρκία: 80% της αμφισβητούμενης ΑΟΖ (~53.000 km²)
• Ελλάδα: 14,8% (~9.800 km²) απώλεια 89%!
• Κοινή ζώνη: 5,2% (~3.400 km²)
• Καστελόριζο: ΜΟΝΟ 12 ν.μ. χωρικά ύδατα, ΚΑΜΙΑ ΑΟΖ
Η «επιστημονική» δικαιολογία; Το «land dominates the sea» η γη κυριαρχεί της θάλασσας. Σύμφωνα με αυτό το «επιχείρημα», τα ελληνικά νησιά ανατολικά του 25°E «κάθονται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα» και άρα δεν έχουν δικαίωμα σε ΑΟΖ.
Αυτό είναι πλήρης παραβίαση του UNCLOS, που στο Άρθρο 121 δίνει στα νησιά τα ίδια δικαιώματα με ηπειρωτικές ακτές.
Το “επιχείρημα” της υφαλοκρηπίδας και η πλήρης απόσταση από το διεθνές δίκαιο
Η βασική “επιστημονική” δικαιολογία του άρθρου ότι τα ελληνικά νησιά “κάθονται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα” δεν είναι απλώς μια διαφορετική ερμηνεία. Είναι ρητά αποκλεισμένη από τη διεθνή νομολογία. Το Διεθνές Δικαστήριο (π.χ. στην υπόθεση Νικαράγουας εναντίον Κολομβίας, 2012) έχει καταδικάσει επανειλημμένα την πρακτική της “αποκοπής” (cut-off effect) νησιών λόγω της θέσης τους στην υφαλοκρηπίδα άλλου κράτους. Η πρόταση για 3 ν.μ. είναι η κλασική εφαρμογή αυτής της απορριφθείσας πρακτικής.
Οι “μη εκχωρηθείσες βραχονησίδες” – το επίσημο δόγμα των γκρίζων ζωνών
Το άρθρο του SAIS μιλάει για “μοίρασμα” 152 “γκρίζων ζωνών”. Αυτή η ορολογία δεν είναι αθώα ακαδημαϊκή άσκηση. Προέρχεται απευθείας από την επίσημη θέση του τουρκικού ΥΠΕΞ, το οποίο αναφέρεται συστηματικά σε “νησιά, νησίδες και βράχους που δεν εκχωρήθηκαν στην Ελλάδα” [ΠΗΓΗ: επίσημο site ΥΠΕΞ Τουρκίας]. Αυτό το δόγμα μετατρέπει δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, ελληνικούς σχηματισμούς σε μόνιμο μοχλό αμφισβήτησης και διαπραγμάτευσης.
Όταν, λοιπόν, ένα περιοδικό του Johns Hopkins υιοθετεί τον όρο “γκρίζες ζώνες” και προτείνει τη διαιρεσή τους, δεν ανοίγει μια αφηρημένη ακαδημαϊκή συζήτηση. Νομιμοποιεί τον πυρήνα ενός αναθεωρητισμού: ότι υπάρχει μια ολόκληρη κατηγορία ελληνικών εδαφών με αμφισβητούμενη κυριαρχία, θέτοντας τα ως αυτονόητη βάση για οποιαδήποτε συμφωνία.
Η κρατική γραμμή του 25ου μεσημβρινού – από τον χάρτη στη θάλασσα
Πριν και μετά τη δημοσίευση του άρθρου, η Άγκυρα προωθεί συνεχώς έναν άξονα πίεσης που το ανακλά πιστά:
NAVTEX “Επ’ Αόριστον”: Χρήση διαβημάτων ναυτιλίας αορίστου χρόνου για να δημιουργήσει αντίληψη δικαιοδοσίας σε ζώνες ανατολικά του 25ου μεσημβρινού.
Απαίτηση συντονισμού: Επίσημη διεκδίκηση ότι η Ελλάδα “οφείλει” να συντονίζει όλες τις έρευνες ανατολικά του 25°E με την Τουρκία, σε περιοχές που αυτή θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.
Παράλληλο πακέτο πίεσης: Σταθερή επαναφορά της απαίτησης για “αποστρατικοποίηση” 23 ελληνικών νησιών, συνδέοντας παράλληλα το ζήτημα της ξηράς με αυτό της θάλασσας.
Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα: Δεν είναι απλώς ακαδημαϊκό ενδιαφέρον
Η δημοσίευση αυτού του άρθρου λίγες μέρες πριν από κρίσιμες διαπραγματεύσεις δεν είναι θεωρητική άσκηση. Είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής:
1. Διαμόρφωση διεθνούς γνώμης
Όταν οι διαπραγματευτές συναντηθούν, η Τουρκία θα μπορεί να πει: «Δείτε, ακόμα και ανεξάρτητοι ακαδημαϊκοί στο Johns Hopkins συμφωνούν με εμάς». Το γεγονός ότι ο «ανεξάρτητος ακαδημαϊκός» είναι ο ίδιος ο θεωρητικός της κυβερνητικής δόγματος θα παραλειφθεί βολικά.
2. Επιρροή αμερικανικών υπαλλήλων
Το SAIS εκπαιδεύει το μεγαλύτερο μέρος της αμερικανικής πολιτικής και διπλωματικής ελίτ. Η δημοσίευση αυτού του πλαισίου προσφέρει στην Τουρκία ένα εξαιρετικά ελκυστικό εργαλείο για να επηρεάσει την πολιτική κοινότητα (policy community) διπλωμάτες, αναλυτές, νομοπαρασκευαστές δίνοντάς τους μια “ρεαλιστική” λύση φαινομενικά αντικειμενικής προέλευσης..
Το SAIS είναι θύλακας της αμερικανικής πολιτικής ελίτ. Το άρθρο αυτό δεν θα μείνει στα ράφια της βιβλιοθήκης. Θα κυκλοφορήσει ως briefing memo, θα συζητηθεί σε policy circles και θα προσφερθεί ως «ρεαλιστικό» σκεπτικό σε διπλωμάτες και αναλυτές. Στην Ουάσινγκτον, όπου το πεδίο της πρακτικής πολιτικής τρέφεται από such papers, η διάχυση ενός τέτοιου πλαισίου αποτελεί στρατηγικό κεφάλαιο επιρροής για την Άγκυρα.”
3. Δημιουργία προηγούμενου
Αν η Ελλάδα δεχτεί οποιαδήποτε παραχώρηση ακόμα και μικρότερη από αυτή που προτείνει το άρθρο η Τουρκία θα έχει κερδίσει. Το overton window έχει μετακινηθεί. Τώρα η «μέση» λύση δεν είναι το UNCLOS, αλλά κάπου ανάμεσα στο UNCLOS και το Mavi Vatan.
4. Το «Prespes of the Aegean»
Σε ένα κλίμα διεθνούς αβεβαιότητας και πιθανής αναθεώρησης της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής, η Τουρκία παίζει με την υποσχέση μιας “γρήγορης επίλυσης”. Η Ελλάδα κινδυνεύει να βρεθεί υπό πίεση από συμμάχους που, στο όνομα της “γεωπολιτικής σταθερότητας”, μπορεί να προωθήσουν συμβιβασμούς που θα νομιμοποιούσαν μόνιμα αναθεωρητικές θεωρίες όπως το Mavi Vatan.
Τούρκικα μέσα ενημέρωσης (Milliyet) αναφέρουν ότι συζητείται ένα «Prespes του Αιγαίου» μια συμφωνία που θα «λύσει το ζήτημα οριοθέτησης». Με δεδομένο το timing του άρθρου και τις συναντήσεις, υπάρχει φόβος ότι η ελληνική κυβέρνηση μπορεί να πιεστεί για παραχωρήσεις.
Οι πέντε στρατηγικοί κίνδυνοι: Πέρα από την άμεση απώλεια
Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα δεν περιορίζονται στην απώλεια θαλασσίων ζωνών. Η πραγματική απειλή είναι πολύ βαθύτερη και πολύ πιο μόνιμη. Αυτό το άρθρο και η ευρύτερη τουρκική στρατηγική στοχεύουν σε πέντε κρίσιμα σημεία:
1. Κίνδυνος διάβρωσης του Διεθνούς Δικαίου
Η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι μόνο η άμεση παραχώρηση, αλλά η νομική διάβρωση. Αν το άρθρο αυτό χρησιμοποιηθεί ως «ακαδημαϊκό υποστήριγμα» σε διεθνή διαπραγματεύσεις, δημιουργεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο: ότι οι αυθαίρετες, μονομερείς θεωρίες όπως το Mavi Vatan μπορούν να μπουν στο τραπέζι ως βάση διαλόγου, ισοπεδώνοντας το καθεστώς του UNCLOS.
Αυτό θα αποδυναμώσει δραματικά τη θέση της Ελλάδας, η οποία στηρίζεται στο καθεστώς των νησιών (Άρθρο 121) και στην αρχή της «πλήρους επίδρασης» (full effect) για τη διαμόρφωση ΑΟΖ. Η αναγνώριση οποιασδήποτε «ειδικής συνθήκης» για τα ανατολικά νησιά ανοίγει τον δρόμο για μια νέα, παραποιημένη «νομιμότητα» που θα ματαιώσει το διεθνές δίκαιο για δεκαετίες.
Το προηγούμενο θα είναι παγκόσμιο: αν τα ελληνικά νησιά μπορούν να υποβαθμιστούν, τι άλλο μπορεί;
2. Κίνδυνος μετατόπισης του διαπραγματευτικού πλαισίου (The overton window)
Ο πιο άυλος αλλά πιο επικίνδυνος κίνδυνος είναι η μετατόπιση του overton window στις διαπραγματεύσεις. Η Τουρκία δεν περιμένει να γίνει αποδεκτή η πρόταση των 3 ναυτικών μιλίων. Στοχεύει να κάνει αυτήν την ακραία θέση να φαίνεται ως η μια «άκρη» του διαλόγου.
Έτσι, όταν προτείνει αργότερα μια «μετριοπαθή» μείωση στα 6 μίλια ή μια περιορισμένη ΑΟΖ για τα νησιά, θα φαίνεται ως «συμβιβασμός». Η ελληνική πλευρά βρίσκεται σε τακτική μειονέκτημα: αν αρνηθεί και την «μέση» λύση, θα χαρακτηριστεί ως αδιάλλακτη.
Το άρθρο στο SAIS είναι το πρώτο βήμα για αυτό το παιχνίδι μετατόπισης του πλαισίου (framing game).
3. Κίνδυνος παραπλάνησης και εξάντλησης (Narrative fatigue & gaslighting)
Η Τουρκία εφαρμόζει στρατηγική αμφισβήτησης συστηματικά και ευρείας κλίμακας. Κάθε NAVTEX, κάθε παραβίαση, κάθε διπλωματικό αίτημα και τώρα κάθε «ακαδημαϊκή» δημοσίευση, αποσκοπεί σε δύο πράγματα:
α) Να δημιουργήσει μια ψευδαίσθηση ότι υπάρχει ένας τεράστιος, πολυσύνθετος και αμφισβητήσιμος «γκρίζος χώρος» που απαιτεί επανεξέταση όλων των παραδοχών.
β) Να εξαντλήσει διπλωματικά και ψυχολογικά την ελληνική πλευρά, η οποία αναγκάζεται να αντιδρά και να υπερασπίζεται συνεχώς θέσεις που θεωρούνταν διαχρονικά εξασφαλισμένες.
Αυτό το «gaslighting σε εθνικό επίπεδο» οδηγεί σε κίνδυνο λήθης: διεθνείς εταίροι μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν ότι «υπάρχει κάτι για συζήτηση» ακόμα και για τα πλέον θεμελιώδη δικαιώματα, μόνο και μόνο για να ησυχάσουν τον «προβληματικό σύμμαχο».
4. Κίνδυνος διπλωματικής απομόνωσης μέσω ψευδούς ισοπαλίας
Η χρήση δυτικών ακαδημαϊκών πλαισίων από την τουρκική προπαγάνδα δημιουργεί μια ψευδή ισοπαλία (false equivalence) στον διεθνή δημόσιο λόγο. Από «Ελλάδα (Δίκαιο) vs. Τουρκία (Αυθαιρεσία)», το ζήτημα μετατρέπεται σε «Ελλάδα (UNCLOS) vs. Τουρκία (Εναλλακτική Θεώρηση/Equity Principle)».
Αυτή η αναπαράσταση είναι θανατηφόρα για τη διπλωματία. Εκθέτει την Ελλάδα στον κίνδυνο να παρουσιαστεί ως η αδιάλλακτη πλευρά που «κρατάει σκληρά τον νόμο» ενάντια σε μια πιο «ευέλικτη» και «πραγματιστική» προσέγγιση.
Σε μια εποχή που οι δυτικοί σύμμαχοι επιζητούν γεωπολιτική σταθερότητα, η πίεση μπορεί να στραφεί εναντίον της πλευράς που θεωρείται ότι «εμποδίζει τη λύση».
5. Στρατηγικός κίνδυνος: Το τέχνασμα του «συμφέροντος για όλους»
Το άρθρο και η ευρύτερη τακτική εντάσσονται σε ένα ευρύτερο τουρκικό αφήγημα που λέει: «Η επίλυση (υπό τους όρους μας) είναι για το συμφέρον όλων: της Ελλάδας (σταθερότητα), της ΕΕ (μείωση τριβών), του ΝΑΤΟ (ενότητα), των ΗΠΑ (αντιμετώπιση άλλων προκλήσεων)».
Αυτό είναι μια διπλωματική παγίδα. Υπονοεί ότι η Ελλάδα, με την άρνησή της να δεχτεί μια «δίκαιη» (στην τουρκική ερμηνεία) λύση, θυσιάζει τα συμφέροντα της Δύσης.
Ο κίνδυνος είναι να απομονωθεί η χώρα σε κρίσιμες στιγμές, όταν σύμμαχοι, σε όνομα της «ευρύτερης σταθερότητας», πιέσουν για παραχωρήσεις που θα νομιμοποιήσουν μόνιμα την τουρκική επεκτατικότητα.
Το μοτίβο: Δεν είναι η πρώτη φορά
Η τακτική του academic laundering δεν είναι νέα. Άλλες αυταρχικές κυβερνήσεις την έχουν χρησιμοποιήσει επανειλημμένα:
• Η Κίνα χρηματοδοτεί «Confucius Institutes» σε δυτικά πανεπιστήμια, προωθώντας το αφήγημα της για την Ταϊβάν και το Θιβέτ
• Η Ρωσία χρηματοδοτεί think tanks που προωθούν το αφήγημά της για την Ουκρανία
• Το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία έχουν επενδύσει εκατομμύρια σε αμερικανικά πανεπιστήμια για να επηρεάσουν τη Μεσανατολική πολιτική
Η Τουρκία απλώς χρησιμοποιεί την ίδια τακτική. Και λειτουργεί—επειδή τα ακαδημαϊκά ιδρύματα θέλουν να πιστεύουν ότι προωθούν την «ελεύθερη έκφραση» και την «ανοιχτή συζήτηση», ακόμα κι όταν αυτό σημαίνει να γίνονται φορείς κυβερνητικής προπαγάνδας.
Συμπέρασμα: Πέραν της άμυνας, η ανάγκη για επιθετική διαφάνεια
Οι κίνδυνοι για την Ελλάδα δεν περιορίζονται στην απώλεια θαλασσίων ζωνών. Αφορούν τη διάβρωση της νομικής της βάσης, τη συστηματική υπονόμευση της διπλωματικής της θέσης, και τον πιθανό διεθνή αποπροσανατολισμό σχετικά με την ουσία της διαμάχης.
Η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο η άρνηση. Πρέπει να είναι μια επιθετική και συστηματική απομύθηση (counter-narrative) που στηλιτεύει τη μέθοδο και αποκαλύπτει την τακτική.
Τι πρέπει να κάνει η Ελλάδα:
1. Νομική επίθεση
Παρουσίαση μόνο του UNCLOS και των αποφάσεων του Διεθνούς Δικαστηρίου της Θάλασσας (ITLOS) ως τη μόνη βάση για οποιαδήποτε συζήτηση. Απομάκρυνση κάθε άλλου «πλαισίου» από τη συζήτηση. Δεν υπάρχει «εναλλακτική νομικότητα» υπάρχει μόνο διεθνές δίκαιο.
2. Απομυθοποίηση της «ακαδημαϊκότητας»
Άμεση και δημόσια αποκάλυψη, σε κάθε διεθνές φόρουμ, της άμεσης σύνδεσης κάθε «ερευνητή» που προωθεί το Mavi Vatan με τον μηχανισμό της τουρκικής κυβέρνησης. Το ΥΠΕΞ πρέπει να δημιουργήσει database με τους θεωρητικούς του Mavi Vatan και τις συνδέσεις τους με την Άγκυρα.
3. Προσέλκυση συμμάχων στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου
Ενεργή προσπάθεια να τεθούν οι σύμμαχοι αντιμέτωποι με μια απλή επιλογή: Υποστήριξη του υπάρχοντος ως κατεστημένου, διεθνούς δικαίου της θάλασσας (UNCLOS) ή υποστήριξη ενός αυθαίρετου, ανατρεπτικού εθνικιστικού δόγματος. Δεν μπορεί να υπάρξει ενδιάμεση θέση.
4. Ενημέρωση ακαδημαϊκών ιδρυμάτων
Το Johns Hopkins SAIS πρέπει να ενημερωθεί επίσημα από το ελληνικό ΥΠΕΞ ότι έχει δημοσιεύσει κυβερνητική προπαγάνδα μεταμφιεσμένη σε ακαδημαϊκό άρθρο. Το ίδιο ισχύει για κάθε δυτικό πανεπιστήμιο που φιλοξενεί «ερευνητές» του Mavi Vatan.
5. Ουδεμία παραχώρηση
Η Ελλάδα δεν μπορεί να κάνει πίσω από το UNCLOS. Οποιαδήποτε παραχώρηση της στερεί νομική βάση, θα νομιμοποιήσει το Mavi Vatan και θα δημιουργήσει προηγούμενο που θα καταστρέψει τη θέση της για δεκαετίες. Η «μέση λύση» είναι η αρχή του τέλους.
Η κρίσιμη αλήθεια
Η μάχη για την κυριαρχία στην Ανατολική Μεσόγειο κρίνεται πλέον στο πεδίο της πληροφορίας, της αφήγησης και της νομιμοποίησης. Η Τουρκία κινείται εξαιρετικά σε αυτό το πεδίο. Η Ελλάδα πρέπει να ανταποκριθεί με ίσες, αλλά αξιοπρεπείς και βασισμένες στο ακλόνητο έρεισμά της: το διεθνές δίκαιο.
Το άρθρο του Çubukçuoğlu δεν είναι ακαδημαϊκή έρευνα. Είναι κυβερνητική προπαγάνδα με PhD. Είναι ο Δούρειος Ίππος που η Τουρκία στέλνει στα τείχη της Δύσης.
Και αυτή τη φορά, πρέπει να τον αναγνωρίσουμε πριν μπει μέσα.
Παράρτημα: πηγές και τεκμηρίωση
1. Serhat Süha Çubukçuoğlu, «Rethinking Equitable Maritime Delimitation between Türkiye and Greece», SAIS Review, 19 Ιανουαρίου 2026
2. TRENDS Research & Advisory, Profile: Dr. Serhat Süha Çubukçuoğlu
3. Breaking Defense, «From rebuilding the armed forces to selling drones, how Turkey can enhance Syria’s defense», Φεβρουάριος 2025
4. Ifri, «Mavi Vatan, the ‘Blue Homeland’: The Origins, Influences and Limits of an Ambitious Doctrine for Turkey», Απρίλιος 2021
5. Wikipedia, «Blue Homeland (Mavi Vatan)»
6. Center for International Maritime Security, «The Mavi Vatan Doctrine and Blue Homeland Anthem: A Look At Turkey’s Maritime Worldview», 2021
7. War on the Rocks, «Blue Homeland: The Heated Politics Behind Turkey’s New Maritime Strategy», Ιούνιος 2020
8. To Vima, «Gov Spox: Mitsotakis-Erdogan Talks in an Advanced Stage», 29 Ιανουαρίου 2026
9. Greek Reporter, «Mitsotakis and Erdogan Signal High-Level Talks in February», 15 Ιανουαρίου 2026
10. To Vima, «Turkey Issues Two NAVTEX, Ahead of Mitsotakis-Erdogan Meeting», 26 Ιανουαρίου 2026
11. Milliyet, Αναφορές για «Prespes του Αιγαίου», Ιανουάριος 2026
12. Serhat Süha Çubukçuoğlu, «Turkey’s Naval Activism: Maritime Geopolitics and the Blue Homeland Concept», Palgrave Macmillan, 2023
13. NAVTEX/25°E: Reuters (29 Ιαν 2026)
14.ICJ, Territorial and Maritime Dispute (Nicaragua v. Colombia), Judgment, 2012.
Σχολιάστε το άρθρο μας
Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.
Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com
στο Facebook…
στο Twitter
στο Viber
στο Telegram
στο GAB…
κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!
