Το «ανοιχτό» Μακεδονικό & η μυωπική ΕΕ: Η παρασκηνιακή διπλωματία Φον ντερ Λάιεν και Μητσοτάκη παράγει μεγαλύτερα προβλήματα στην Ελλάδα και στα Δυτικά Βαλκάνια…

Ο κίνδυνος θεσμικής αποκοπής της Ελληνικής Μακεδονίας από την Αθήνα είναι ορατός – Η ταυτόχρονη παρουσία της Φον ντερ Λάιεν στα Σκόπια και η ανακοίνωση της ελληνοβουλγαρικής συμφωνίας για την επιστροφή των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ στη Σόφια από την κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν αποτελούν σύμπτωση, αλλά δείγματα μιας ευρύτερης παρασκηνιακής διευθέτησης – Όταν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφέρεται δημόσια στα Σκόπια σε «μακεδονική γλώσσα» και «μακεδονικό πολιτισμό», πατάει ακριβώς πάνω στα δικαιώματα που εκχωρήθηκαν με τη Συμφωνία των Πρεσπών…

Τα σλαβικά ιδιώματα της γειτονικής χώρας δεν είναι σε καμία περίπτωση «μακεδονικά». Η θεσμική όμως νομιμοποίηση του όρου από τις Βρυξέλλες καλλιεργεί στην παγκόσμια κοινή γνώμη την εσφαλμένη εντύπωση μιας ιστορικής και πολιτισμικής συνέχειας του σλαβικού πληθυσμού με την ιστορική ελληνική Μακεδονία – Η διατήρηση της «μακεδονικής» γλώσσας και ιθαγένειας εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου κρύβει έναν ακόμα μεγαλύτερο, μακροπρόθεσμο εθνικό κίνδυνο. Αν τα Σκόπια ενταχθούν στην ΕΕ με αυτό το καθεστώς, σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμών, η έννοια του «μακεδονικού» θα ταυτιστεί νομικά και γλωσσικά αποκλειστικά με το σλαβικό κράτος. Η ελληνική Μακεδονία θα εμφανίζεται θεσμικά εντός της ΕΕ να έχει μεγαλύτερη ονομαστική και ταυτοτική συνάφεια με τα Σκόπια παρά με το εθνικό κέντρο της Αθήνας. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί το κατάλληλο υπόβαθρο για μελλοντικές αναθεωρητικές πιέσεις, αμφισβητήσεις και τεχνητές εντάσεις γύρω από την πολιτισμική και εθνολογική φυσιογνωμία της ελληνικής Περιφέρειας Μακεδονίας…

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Με αφορμή τις πρόσφατες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα Σκόπια και τη διπλωματική κινητικότητα μεταξύ Αθήνας και Σόφιας, αποδεικνύεται στην πράξη ότι η βιασύνη για επιφανειακές «λύσεις» πάνω σε ιστορικά και γλωσσολογικά ψέματα δεν κλείνει τα μέτωπα, αλλά τροφοδοτεί νέες επικίνδυνες αναφλέξεις στη βαλκανική χερσόνησο.

1. Η «Παγίδα» της Εκχώρησης Γλώσσας και Ταυτότητας

Όταν υπογράφηκε η Συμφωνία των Πρεσπών το 2018, η τότε κυβέρνηση Τσίπρα παρουσίασε ως εθνική επιτυχία την αποδοχή του συνταγματικού ονόματος «Βόρεια Μακεδονία» για όλες τις χρήσεις (erga omnes).

Ωστόσο, στην πράξη το erga omnes προσπεράστηκε και καταστρατηγήθηκε στο πλέον κρίσιμο σημείο:

➤ τη γλώσσα και την ιθαγένεια.

Αντί να εισαχθεί ο προσδιορισμός «γλώσσα της Βόρειας Μακεδονίας», ο οποίος θα κάλυπτε πλήρως και με συνέπεια την αλλαγή του ονόματος χωρίς να αφήνει περιθώρια οικειοποίησης, η τότε ελληνική πλευρά (κυβέρνηση Τσίπρα) υποχώρησε και εκχώρησε Μακεδονική ιθαγένεια και τον όρο «μακεδονική γλώσσα».

Αυτό το θεμελιώδες σφάλμα αποδεικνύει ότι η βιασύνη να κλείσει ένα θέμα πάνω σε ένα ιστορικό και γλωσσολογικό ψέμα δεν φέρνει λύση, αλλά παράγει συνεχώς μεγαλύτερα προβλήματα.

2. Ο Κίνδυνος Θεσμικής Αποκοπής της Ελληνικής Μακεδονίας από την Αθήνα

Η διατήρηση της «μακεδονικής» γλώσσας και ιθαγένειας εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου κρύβει έναν ακόμα μεγαλύτερο, μακροπρόθεσμο εθνικό κίνδυνο.

Αν τα Σκόπια ενταχθούν στην ΕΕ με αυτό το καθεστώς:

Θεσμικό Μονοπώλιο:

Στο επίπεδο των ευρωπαϊκών θεσμών, η έννοια του «μακεδονικού» θα ταυτιστεί νομικά και γλωσσικά αποκλειστικά με το σλαβικό κράτος.

Γεωπολιτικό Παράδοξο:

Η ελληνική (Νότια) Μακεδονία θα εμφανίζεται θεσμικά εντός της ΕΕ να έχει μεγαλύτερη ονομαστική και ταυτοτική συνάφεια με τα Σκόπια παρά με το εθνικό κέντρο της Αθήνας.

Υπονόμευση Εθνικής Συνοχής:

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί το κατάλληλο υπόβαθρο για μελλοντικές αναθεωρητικές πιέσεις, αμφισβητήσεις και τεχνητές εντάσεις γύρω από την πολιτισμική και εθνολογική φυσιογνωμία της ελληνικής Περιφέρειας Μακεδονίας.

3. Η Διεθνής Σύγχυση και η Στάση της ΕΕ

Σήμερα, αυτή η επιλογή παράγει ήδη τις αναμενόμενες αρνητικές συνέπειες.

Όταν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφέρεται δημόσια στα Σκόπια σε «μακεδονική γλώσσα» και «μακεδονικό πολιτισμό», πατάει ακριβώς πάνω στα δικαιώματα που εκχωρήθηκαν με τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Τα σλαβικά ιδιώματα της γειτονικής χώρας δεν είναι σε καμία περίπτωση «μακεδονικά».

Η θεσμική όμως νομιμοποίηση του όρου από τις Βρυξέλλες καλλιεργεί στην παγκόσμια κοινή γνώμη την εσφαλμένη εντύπωση μιας ιστορικής και πολιτισμικής συνέχειας του σλαβικού πληθυσμού με την ιστορική ελληνική Μακεδονία, ακυρώνοντας στην πράξη όποιο όφελος υποτίθεται ότι είχε η αλλαγή του ονόματος της χώρας.

4. Το Ιστορικό και Γλωσσολογικό Υπόβαθρο (1944–1945)

Ο χαρακτηρισμός του πληθυσμού και της γλώσσας των Σκοπίων ως «μακεδονικών» στερείται οποιουδήποτε επιστημονικού υποβάθρου, καθώς πρόκειται για προϊόν καθαρά πολιτικού σχεδιασμού:

Η Κωδικοποίηση του Τίτο:

Μετά το 1944, η γιουγκοσλαβική ηγεσία προχώρησε στην τεχνητή κωδικοποίηση των τοπικών σλαβικών διαλέκτων.

Η Αποκοπή από τη Βουλγαρία:

Επιλέχθηκε ένα προσαρμοσμένο κυριλλικό αλφαβήτο και εκκαθαρίστηκε το λεξιλόγιο, ώστε η νέα τεχνητή γλώσσα να αποκοπεί από τον βουλγαρικό κορμό και να κατασκευαστεί μια νέα εθνική συνείδηση.

Η Οικειοποίηση του Ονόματος:

Ο σλαβικός αυτός πληθυσμός, που εγκαταστάθηκε στην περιοχή πολλούς αιώνες μετά την αρχαιότητα, υιοθέτησε αυθαίρετα το όνομα της γεωγραφικής περιοχής ως εθνικό και γλωσσικό προσδιορισμό.

5. Το Σημερινό Διπλωματικό Παρασκήνιο: Βρυξέλλες, Αθήνα, Σόφια και Σκόπια

Σήμερα, η προσπάθεια να «ξεμπλοκάρει» η ενταξιακή πορεία των Σκοπίων αποκαλύπτει ένα ευρύτερο, συντονισμένο διπλωματικό πλέγμα.

Η ταυτόχρονη παρουσία της Φον ντερ Λάιεν στα Σκόπια και η ανακοίνωση της ελληνοβουλγαρικής συμφωνίας για την επιστροφή των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ στη Σόφια από την κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν αποτελούν σύμπτωση, αλλά δείγματα μιας ευρύτερης παρασκηνιακής διευθέτησης:

Το «καρότο» στα Σκόπια:

Η ηγεσία της ΕΕ παρέχει στον Πρωθυπουργό Χρίστιαν Μίτσκοσκι τη δημόσια ρητορική στήριξη για «μακεδονική γλώσσα και ταυτότητα», δίνοντάς του το πολιτικό οξυγόνο που χρειάζεται για να περάσει τις απαιτούμενες συνταγματικές αλλαγές.

Το «αντάλλαγμα» στη Σόφια:

Η Αθήνα προσφέρει στη Βουλγαρία μια ιστορική νίκη υψηλού συμβολισμού (τα λείψανα του Σαμουήλ), επιτρέποντας στη βουλγαρική ηγεσία να ικανοποιήσει το δικό της εσωτερικό ακροατήριο και να κάμψει σταδιακά το βέτο της κατά των Σκοπίων.

Ο Ρόλος της Αθήνας:

Η ελληνική κυβέρνηση, παρά τις προεκλογικές ενστάσεις για τη γλώσσα και την ταυτότητα, λειτουργεί ως ο «διευκολυντής» των ευρωπαϊκών σχεδιασμών.

Τηρώντας τη γραμμή της θεσμικής συνέχειας (Pacta sunt servanda), αποφεύγει τη σύγκρουση και αποδέχεται το πλαίσιο των Πρεσπών, προκειμένου να προχωρήσει η διεύρυνση των Βαλκανίων.

6. Η Παρέμβαση Σαμαρά: Η Εθνική «Κόκκινη Γραμμή» και η Αποκατάσταση της Αλήθειας

Απέναντι σε αυτό το τοπίο υποχωρήσεων και διπλωματικών τακτικισμών, η παρέμβαση του πρώην Πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά ήρθε να βάλει τα πράγματα στη θέση τους, εκφράζοντας την ιστορική και εθνική συνείδηση της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού:

Αποδόμηση του αφηγήματος: Ο Αντώνης Σαμαράς στηλίτευσε ανοιχτά τη στάση της κυβέρνησης, ξεκαθαρίζοντας ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να λειτουργεί ως «πρόθυμος διευκολυντής» ξένων σχεδιασμών που απεμπολούν τα εθνικά δίκαια.

Η υπενθύμιση των πραγματικών ορίων: Υπέδειξε ότι η υποστήριξη της εθνικής ταυτότητας και της ιστορικής αλήθειας δεν είναι διαπραγματεύσιμα μεγέθη στον βωμό μιας επιφανειακής «σταθερότητας».

Θεσμική εγρήγορση: Η ηχηρή αντίδρασή του έθεσε ξανά τις απαραίτητες εθνικές «κόκκινες γραμμές», αναδεικνύοντας τις επικίνδυνες αντιφάσεις της κυβερνητικής πολιτικής και υπενθυμίζοντας ότι η συναίνεση σε λανθασμένους ευρωπαϊκούς χειρισμούς αποδυναμώνει τη διπλωματική θέση της χώρας.

7. Η Αποσπασματική Διεύρυνση των Δυτικών Βαλκανίων και ο Κίνδυνος για τη Βοσνία και το Κόσοβο

Η τακτική των Βρυξελλών να «τεμαχίζουν» τη διαδικασία ένταξης των Δυτικών Βαλκανίων —προωθώντας μεμονωμένα κράτη όπως η Βόρεια Μακεδονία ή η Αλβανία, ενώ αφήνουν στο περιθώριο τη Σερβία— συνιστά θεμελιώδες στρατηγικό λάθος, καθώς πυροδοτεί ταυτόχρονα δύο μεγάλες εστίες αναφλέξεων στην περιοχή.

Ο κίνδυνος διάλυσης στη Βοσνία:

Η πολιτική και γεωπολιτική απομόνωση του Βελιγραδίου δεν αποτρέπεται τοπικά, αλλά μεταφέρεται άμεσα στο πλέον εύθραυστο σημείο των Βαλκανίων: τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

Η πίεση προς τη Σερβία τροφοδοτεί τις αποσχιστικές τάσεις της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας (Republika Srpska), ανοίγοντας διάπλατα το παράθυρο για μια νέα, τεράστια εστία σύγκρουσης.

Η αναζωπύρωση της κρίσης στο Κόσοβο:

Παράλληλα, η αποσπασματική αυτή προσέγγιση επιτείνει το αδιέξοδο στις σχέσεις Βελιγραδίου-Πρίστινας.

Η αίσθηση της Σερβίας ότι περιθωριοποιείται, σε συνδυασμό με την επιθετική τακτική της αλβανικής ηγεσίας στο Κόσοβο, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ.

Η μη επίλυση του καθεστώτος της σερβικής μειονότητας στο βόρειο Κόσοβο και η διαρκής στρατιωτικοποίηση της κρίσης συνιστούν άμεση απειλή για μια γενικευμένη σύρραξη στην «καρδιά» των Δυτικών Βαλκανίων.

Η παράβλεψη του κεντρικού παίκτη:

Η Σερβία αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο γεωπολιτικό, οικονομικό και πληθυσμιακό πυρήνα της περιοχής. Οποιαδήποτε προσπάθεια παράκαμψης του Βελιγραδίου απλώς διογκώνει τη δυσαρέσκεια και ανοίγει διάπλατα την πόρτα για την περαιτέρω διείσδυση της Ρωσίας και της Κίνας, οι οποίες αξιοποιούν τα ανοιχτά μέτωπα σε Βοσνία και Κόσοβο για να αποσταθεροποιούν τη νοτιοανατολική πτέρυγα της Ευρώπης.

Συμπεράσματα: Μια Κοντόφθαλμη και Ιστορικά Προβληματική Πολιτική

Η συνολική εικόνα αποκαλύπτει μια κοντόφθαλμη και ιστορικά προβληματική πολιτική εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία η Αθήνα, υπό τη διπλωματική διαχείριση του Κυριάκου Μητσοτάκη, συναινεί και συνδράμει ενεργά.

Η αντίληψη ότι η εσπευσμένη και αποσπασματική ένταξη των Σκοπίων στην ΕΕ θα φέρει σταθερότητα αποτελεί γεωπολιτική αυταπάτη.

Αντίθετα:

Συντηρεί τη διπλωματική σύγχυση στο ταυτοτικό και γλωσσικό σκέλος, δημιουργώντας επικίνδυνες ασυμμετρίες σε βάρος της ελληνικής Μακεδονίας.

Διατηρεί ορθάνοιχτες τις πληγές στα Δυτικά Βαλκάνια, προσπερνώντας τον καθοριστικό ρόλο της Σερβίας και ρισκάροντας παράλληλες αναφλέξεις σε Βοσνία και Κόσοβο.

Όπως ορθά ανέδειξε η παρέμβαση Σαμαρά, η Ελλάδα οφείλει να επιστρέψει σε μια διπλωματία αρχών.

Αντί για μια συνεκτική, συνολική και ιστορικά θεμελιωμένη στρατηγική ειρήνευσης, οι Βρυξέλλες και η Αθήνα καταφεύγουν σε ευκαιριακούς τακτικισμούς και παρασκηνιακά ανταλλάγματα, αφήνοντας την ουσία των προβλημάτων της περιοχής τελείως ανεξόφλητη.

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου.  To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com 

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!