Πάνω από τους μισούς ανθρώπους στην Ελλάδα, μια χώρα που γέννησε τον λόγο, δεν άνοιξαν ούτε ένα βιβλίο μέσα σε έναν χρόνο…
Το κινητό δεν έφερε δυστυχώς απλώς πληροφορία. Έφερε νέο χρόνο. Χρόνο χωρίς αρχή και τέλος. Χρόνο που δεν σε αφήνει να μείνεις. Ένα ατελείωτο «scroll» όπου όλα υπάρχουν για λίγα δευτερόλεπτα και μετά εξαφανίζονται χωρίς να προλάβουν να γίνουν εμπειρία και κάπου εκεί χάνεται το βιβλίο…
Γράφει ο Στυλιανός Καβάζης
Μόλις το 43% των Ελλήνων άνω των 16 ετών δήλωσε ότι διάβασε έστω και ένα βιβλίο το 2022, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat. Αν το δεις ψυχρά, είναι απλώς ένας αριθμός. Αν όμως τον κοιτάξεις λίγο παραπάνω, δεν είναι αριθμός είναι καθρέφτης. Πάνω από τους μισούς ανθρώπους σε μια χώρα που γέννησε τον λόγο, δεν άνοιξαν ούτε ένα βιβλίο μέσα σε έναν χρόνο.
Ούτε ένα.
Ίσως κάπου εδώ θα πρέπει να ξεκινήσει μια συζήτηση που να ξεκινάει από μια άβολη ερώτηση. Τι συμβαίνει όταν μια κοινωνία πάψει να αντέχει τη διάρκεια της σκέψης; Στην Ευρώπη, ο μέσος όρος ανάγνωσης είναι 53%, στη Βόρεια Ευρώπη φτάνει το 70%. Σε περιοχές όπως τα Βαλκάνια και η Νότια Ευρώπη, πέφτει στο 30–35%. Αλλά πίσω από τα ποσοστά κρύβεται κάτι πιο βαθύ από γεωγραφία, κρύβεται ο ρυθμός ζωής. Γιατί το βιβλίο δεν ανταγωνίζεται απλώς άλλα βιβλία. Ανταγωνίζεται την ταχύτητα.
Το κινητό δεν έφερε δυστυχώς απλώς πληροφορία. Έφερε νέο χρόνο. Χρόνο χωρίς αρχή και τέλος. Χρόνο που δεν σε αφήνει να μείνεις.
Ένα ατελείωτο “scroll” όπου όλα υπάρχουν για λίγα δευτερόλεπτα και μετά εξαφανίζονται χωρίς να προλάβουν να γίνουν εμπειρία και κάπου εκεί χάνεται το βιβλίο. Όχι γιατί δεν υπάρχει.
Αλλά γιατί απαιτεί κάτι που δεν είναι πια αυτονόητο, να σταθείς έξω από τον αδυσώπητο χρόνο.
Γιατί το βιβλίο δεν διαβάζεται. Κατοικείται.
Έπειτα από όλα αυτά έρχεται στο μυαλό μου το πιο σκληρό ερώτημα όχι πλέον στατιστικό αλλά καθαρά υπαρξιακό.
Πόσοι Έλληνες άραγε έχουν διαβάσει πραγματικά Παπαδιαμάντη; Όχι αποσπάσματα. Όχι σχολικά κομμάτια. Ολόκληρο διήγημα του (που σημειωτέον δεν φημίζονται και για τον όγκο τους), από την αρχή μέχρι το τέλος, μέσα στη περίφημη μοναδική του γλώσσα.
Πόσοι έχουν σταθεί απέναντι στη δυσκολία του, στη μουσική του καθαρεύουσας, στη θάλασσα των λέξεων που δεν συγχωρούν τη βιασύνη;
Πόσοι έχουν διαβάσει Βιζυηνό όχι ως “ύλη”, αλλά ως ψυχή που ανατέμνει την ανθρώπινη μνήμη με ακρίβεια που πονάει;
Πόσοι έχουν αφήσει τον Ροΐδη ή τον Σουρή να τους “ειρωνευτούν” πραγματικά, και όχι απλώς να τους “ξέρουν”(εάν τους ξέρουν βέβαια)σαν όνομα;
Γιατί αυτά τα κείμενα δεν ζητούν απλώς ανάγνωση.Ζητούν αντοχή και η αντοχή σήμερα είναι το πιο σπάνιο αναγνωστικό υλικό.
Στον κόσμο του κινητού, όλα είναι άμεσα πληροφορία, εικόνα, αντίδραση.
Στον κόσμο του βιβλίου, τίποτα δεν είναι άμεσο και γι’ αυτό είναι αληθινό.
Το ένα σε εκπαιδεύει να προχωράς.
Το άλλο σε αναγκάζει να καταλαβαίνεις η για να λέμε τα πράγματα έξω από τα δόντια να νομίζεις ότι καταλαβαίνεις.
Κι έτσι φτάνουμε στο εξής παράδοξο. Δεν ζούμε σε εποχή όπου δεν υπάρχουν βιβλία. Ζούμε σε εποχή όπου το “να μείνεις σε ένα βιβλίο” έχει γίνει σχεδόν πράξη αντίστασης. Το βιβλιοπωλείο που αδειάζει δεν είναι απλώς ένα μαγαζί που χάνει πελάτες. Είναι ένας χώρος που χάνει την πιο αργή μορφή ανθρώπινης σκέψης. Είναι μια βιτρίνα που δεν δείχνει μόνο οικονομία, δείχνει ρυθμό ζωής.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό ρήγμα. Όχι ότι δεν διαβάζουμε. Αλλά ότι δεν μένουμε. Εάν κάτι κινδυνεύει σήμερα, δεν είναι το βιβλίο. Είναι η ικανότητα να μην φεύγεις από αυτό.
Γιατί όταν όλα γίνονται γρήγορα, το πιο επαναστατικό πράγμα δεν είναι να ξέρεις περισσότερα.
Είναι να αντέχεις να διαβάσεις ένα κεφάλαιο μέχρι τέλους χωρίς να κοιτάξεις το κινητό σου.
Σχολιάστε το άρθρο μας
Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.
Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com
στο Facebook…
στο Twitter
στο Viber
στο Telegram
στο GAB…
κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!
Discover more from Ελλήνων Αφύπνιση
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
