Προ των πυλών το Βατερλώ του ελληνικού ελαιολάδου...

Γιατί το εθνικό μας προϊόν χρειάζεται άμεσα ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης…

Όσο η χώρα αντιμετωπίζει το ελαιόλαδο ως απλή πρώτη ύλη, θα παραμένει όμηρος των δασμολογικών αποφάσεων της Ουάσινγκτον, των φθηνών εργατικών της Βόρειας Αφρικής και των διαθέσεων των Ιταλών εμπόρων. Η κρίση που βρίσκεται προ των πυλών τη νέα σεζόν πρέπει να λειτουργήσει ως το καμπανάκι του κινδύνου. Ή θα αλλάξουμε δομικά το μοντέλο παραγωγής και εμπορίας, ή θα παρακολουθούμε τον εθνικό μας πλούτο να καταρρέει, παρασύροντας μαζί του παραγωγούς, ελαιοτριβεία και ολόκληρη την ελληνική ύπαιθρο…

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Η νέα ελαιοκομική περίοδος δεν προμηνύεται απλώς δύσκολη, απειλεί να εξελιχθεί σε ένα πραγματικό οικονομικό Βατερλώ για το ελληνικό ελαιόλαδο.

Με τις εκτιμήσεις να καθηλώνουν την τιμή παραγωγού για το χύμα λάδι στα 3,00 – 3,50 ευρώ το κιλό, τη στιγμή που το δυσβάσταχτο κόστος καλλιέργειας, καυσίμων και εργατικών αγγίζει ήδη τα 2,80 – 3,20 ευρώ, ο Έλληνας παραγωγός βρίσκεται αντιμέτωπος με το απόλυτο αδιέξοδο.

Η ευημερία των προηγούμενων ετών με τις τιμές-ρεκόρ γκρεμίζεται βίαια, δίνοντας τη θέση της σε μια εφιαλτική πραγματικότητα.

Οι κόποι μιας ολόκληρης χρονιάς εξανεμίζονται, τα νοικοκυριά στην ύπαιθρο στερεύουν από ρευστότητα και η συγκομιδή για χιλιάδες μικροκαλλιεργητές μετατρέπεται από πηγή ζωής σε μια ασύμφορη, ψυχοφθόρα διαδικασία.

Το ελληνικό ελαιόλαδο βρίσκεται σήμερα εγκλωβισμένο σε ένα επικίνδυνο «τριγωνικό αδιέξοδο»:

1. Στην πολιτική και θεσμική αδράνεια: Δεκαετίες τώρα, η πολιτεία αντιμετωπίζει το ελαιόλαδο ως μέσο κοινωνικής πολιτικής και απορρόφησης κοινοτικών επιδοτήσεων, χωρίς εθνικό σχεδιασμό, χωρίς επιθετική εμπορική διπλωματία και χωρίς σοβαρές υποδομές (αρδευτικά έργα, διαχείριση κόστους) που θα προστάτευαν την παραγωγή.

2. Στον δομικό περιορισμό του μικρού κλήρου: Η γεωγραφία και ο πολυτεμαχισμός της γης αυξάνουν δυσανάλογα το κόστος συγκομιδής ανά κιλό, εμποδίζοντας τις οικονομίες κλίμακας που επιτυγχάνουν χώρες όπως η Ισπανία.

3. Στην αδυναμία των παραγωγών να διαμορφώσουν μια νέα συνθήκη: Η επικράτηση της ατομικιστικής νοοτροπίας, η απαξίωση του συνεταιριστικού μοντέλου και η «εύκολη λύση» της χύμα πώλησης στέρησαν από τον Έλληνα αγρότη την προστιθέμενη αξία του προϊόντος του.

Την ίδια στιγμή, οι διεθνείς ισορροπίες αλλάζουν με βήμα ταχύ. Η αφορολόγητη είσοδος των ελαιολάδων από το Μαρόκο και την Τυνησία στην αμερικανική αγορά —σε συνδυασμό με το εξαιρετικά χαμηλό κόστος παραγωγής των χωρών της Βόρειας Αφρικής— δημιουργεί μια τεράστια δασμολογική και τιμολογιακή ανισότητα.

Όταν το ελληνικό προϊόν εξάγεται κατά 60-70% σε χύμα μορφή, κυρίως προς την Ιταλία, γίνεται το πρώτο θύμα των διεθνών αναταράξεων.

Οι Ιταλοί βιομήχανοι, έχοντας πλέον φθηνότερες εναλλακτικές από τη Βόρεια Αφρική, πιέζουν τις ελληνικές τιμές προς τα κάτω, αγοράζουν φθηνά το ελαιόλαδο της χώρας μας, το τυποποιούν και καρπώνονται τα τεράστια περιθώρια κέρδους στις αγορές του εξωτερικού.

Παράλληλα, η Ελλάδα παραμένει παγιδευμένη στην εξάρτησή της από τις παραδοσιακές αγορές της Νότιας Ευρώπης, αδυνατώντας να ανοίξει συστηματικά νέους, κερδοφόρους διαύλους σε αναδυόμενες αγορές με εκρηκτική ζήτηση, όπως η Ασία, η Λατινική Αμερική και η Μέση Ανατολή.

Χάνουμε 1,3 Δισ. Ευρώ ετησίως: Η Τραγωδία των Αριθμών

Οι συνέπειες αυτής της τακτικής αποτυπώνονται με τον πιο σκληρό τρόπο στους αριθμούς:

Η Άμεση Χασούρα (~400 εκατ. €): Η υποχώρηση της τιμής παραγωγού στα 3,30 € στερεί απευθείας από την ελληνική περιφέρεια εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ άμεσου αγροτικού εισοδήματος.

Η Χαμένη Υπεραξία (~900 εκατ. €): Η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του χύμα που εξάγουμε και στην τελική τιμή του τυποποιημένου στο ράφι των ξένων σούπερ μάρκετ αποτελεί πλούτο που χαρίζεται μόνιμα σε ξένους ομίλους.

Συνολικά, η χώρα χάνει ετησίως περίπου 1,3 δισεκατομμύρια ευρώ από την άρνησή της να τυποποιήσει και να διαχειριστεί αυτόνομα το προϊόν της.

Το ποσό αυτό συνιστά μια τεράστια εθνική αντίφαση.

Είναι υπερδιπλάσιο από το συνολικό τσεκ των άμεσων κοινοτικών επιδοτήσεων της ΕΕ που μπαίνει στους λογαριασμούς των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών (~500-600 εκατ. ευρώ). Με άλλα λόγια, η χώρα παρηγορείται με τις ευρωπαϊκές ενισχύσεις, την ώρα που αφήνει τη διπλάσια αξία του εθνικού της προϊόντος να διαρρέει στο εξωτερικό.

Αν η Ελλάδα είχε επενδύσει συστηματικά έστω το 10% των επιδοτήσεων που έλαβε τα τελευταία 30 χρόνια στη δημιουργία ισχυρών εθνικών brands, σε σύγχρονες υποδομές άρδευσης, σε επαγγελματικά συνεργατικά σχήματα (clusters) και σε δίκτυα εξαγωγής στις νέες αγορές, η κατάσταση σήμερα θα ήταν εκ διαμέτρου διαφορετική.

Συμπέρασμα

Η κρίση που έρχεται δεν είναι ένα μεμονωμένο πρόβλημα που εξαντλείται στα όρια του χωραφιού. Πρόκειται για μια συστημική απειλή για ολόκληρη την αγροτική οικονομία. Η συμπίεση των τιμών παραγωγού συμπαρασύρει άμεσα τη βιωσιμότητα των ελαιοτριβείων, τα οποία βλέπουν την αμοιβή τους σε είδος («δικαίωμα») να απαξιώνεται την ώρα που τα δικά τους λειτουργικά έξοδα (ρεύμα, εργατικά, δάνεια εξοπλισμού) παραμένουν στα ύψη.

Όταν καταρρέει ο παραγωγός και στερεύει από ρευστότητα το λιοτρίβι, το πλήγμα μεταφέρεται ακαριαία στους προμηθευτές αγροτικών εφοδίων, στους εργάτες γης και, τελικά, στην ίδια την τοπική αγορά και κοινωνία της ελληνικής περιφέρειας.

Η αλλαγή παραδείγματος είναι πλέον μονόδρομος. Το ελληνικό ελαιόλαδο χρειάζεται άμεσα ένα Νέο Μοντέλο Ανάπτυξης, αλλά και έκτακτα μέτρα σε εθνικό καί ευρωπαϊκό επίπεδο για την διάσωση της Σεζόν.

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!