Από την «Μπαχαλοποίηση» στη Νέα Ισορροπία; Τα «ήρεμα νερά» και η φοβική στάση της Αθήνας ενισχύουν τις νεοθωμανικές βλέψεις της Άγκυρας…

Η ιδιότητα του πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτά νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από διπλωματική πυγμαχία, αποφασιστικότητα και ενεργό παρουσία στις περιφερειακές εξελίξεις – πριν οι νέες ισορροπίες παγιωθούν οριστικά εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου…

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υπενθυμίζει ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια φάση επαναδιαπραγμάτευσης των ισορροπιών. Η βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα παράγει τακτικούς ελιγμούς, αλλά οι περιφερειακοί παίκτες που κινούνται επιθετικά και προδραστικά αποκτούν το πάνω χέρι. Για την Ελλάδα, τα περιθώρια έληξαν. Η χώρα οφείλει να βγει από τον «βούρκο» της παθητικής διαχείρισης…

Γράφει ο Βασίλειος Τσάμης

Η ετήσια Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, στη Νέα Υόρκη, αποτελεί παραδοσιακά τον πιο καθαρό καθρέφτη της κατάστασης στην οποία βρίσκεται ο πλανήτης.

Στην τρέχουσα συγκυρία, οι εργασίες της Συνέλευσης διεξάγονται σε ένα διεθνές τοπίο που χαρακτηρίζεται από έντονη ρευστότητα, πολυπολικές τριβές και την έκδηλη δυσκολία των πολυμερών οργανισμών να επιβάλουν την ειρήνη. Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική ρητορική και τις συναντήσεις κορυφής, αποτυπώνεται μια βαθύτερη μετατόπιση.

➤ Η μετάβαση από την «ελεγχόμενη αποσταθεροποίηση» της προηγούμενης περιόδου στην αναζήτηση μιας νέας ισορροπίας.

Η «Μπαχαλοποίηση» και τα όρια της αβεβαιότητας

Τα τελευταία χρόνια, η διεθνής σκηνή σφραγίστηκε από την τακτική της «ελεγχόμενης αβεβαιότητας» που υιοθέτησε η ηγεσία των ΗΠΑ υπό τον Ντόναλντ Τραμπ. Η στρατηγική αυτή, η οποία συχνά περιγράφηκε ως «μπαχαλοποίηση» του πλανήτη, δεν ήταν ένα τυχαίο προϊόν παρορμητισμού. Αποτελούσε ένα μελετημένο εργαλείο εξαναγκασμού.

➤ Την ανατροπή σταθερών κανόνων και πολυμερών συμφωνιών με στόχο την απόσπαση τακτικών οφελών και την επιβολή της αμερικανικής ισχύος μέσω του φόβου του ασύμμετρου κόστους.

Ωστόσο, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ αναδεικνύει σήμερα τα δομικά όρια αυτής της τακτικής.

Η αβεβαιότητα ως αποτρεπτικό όπλο λειτουργεί μόνο όσο ο ηγέτης που τη χρησιμοποιεί διαθέτει απόλυτη και ανεξέλεγκτη πολιτική κυριαρχία.

Όταν η εσωτερική πολιτική σκακιέρα αλλάζει —όπως με την αποδυνάμωση του Προέδρου των ΗΠΑ στις ενδιάμεσες εκλογές και την επιβολή θεσμικών φρένων από το Κογκρέσο— η «μπαχαλοποίηση» παύει να εκλαμβάνεται από τους διεθνείς παίκτες ως ισχύς.

Μετατρέπεται σε εσωτερική αδυναμία. Ο ηγέτης που υποσχόταν να επιβάλει τη βούλησή του εκτός κανόνων, βρίσκεται πλέον εγκλωβισμένος στους κανόνες της δικής του εσωτερικής εννόμου τάξης.

Το δίλημμα των Δημοκρατικών και η Μέση Ανατολή

Την ίδια στιγμή, το πολιτικό τοπίο στην Ουάσινγκτον περιπλέκεται περαιτέρω από τον εσωτερικό διχασμό του Δημοκρατικού Κόμματος. Η εξωτερική πολιτική των Δημοκρατικών στο Παλαιστινιακό δέχεται διασταυρούμενα πυρά και κατηγορείται ως «αποκομμένη από την πραγματικότητα».

➤ Από τα δεξιά, κατηγορείται για δογματική εμμονή στη «λύση των δύο κρατών» και αδυναμία κατανόησης των σκληρών υπαρξιακών αναγκών ασφαλείας στην περιοχή μετά την 7η Οκτωβρίου.

➤ Από την προοδευτική του βάση, κατηγορείται για καθυστερημένη αντίδραση και για έλλειψη τόλμης απέναντι στη στρατιωτική επέμβαση.

Αυτός ο διπλός εγκλωβισμός των Δημοκρατικών καθιστά την αμερικανική διπλωματία στη Μέση Ανατολή αμφίσημη, δημιουργώντας ένα επικίνδυνο κενό ισχύος.

Το πολιτικό τοπίο στο Ισραήλ σε καμπή

Σε αυτό το ρευστό σκηνικό, οι πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ αποτελούν έναν πρόσθετο παράγοντα που παρακολουθείται στενά από τη διεθνή κοινότητα. Η χώρα βρίσκεται σε μια παρατεταμένη περίοδο πολιτικής έντασης και ανακατάξεων, με τις δημοσκοπήσεις να καταγράφουν έντονες μετατοπίσεις στο εκλογικό σώμα. Η άνοδος νέων πολιτικών σχηματισμών και η ενίσχυση προσώπων που προέρχονται από το παραδοσιακό κατεστημένο ασφαλείας —όπως ο πρώην Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Γκάντι Άιζενκοτ— αναδεικνύουν την επιθυμία ενός σημαντικού τμήματος της κοινωνίας για θεσμική σταθερότητα και αναθεώρηση της στρατηγικής.

Ανεξάρτητα από το ποιος θα επικρατήσει στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, η ίδια η διαδικασία αναδιάταξης του πολιτικού σκηνικού στο Ισραήλ υπογραμμίζει ότι οι προσωπικές συνεννοήσεις και οι τακτικισμοί της προηγούμενης περιόδου δοκιμάζονται, δημιουργώντας μια προσωρινή αβεβαιότητα στο εσωτερικό της χώρας.

Το Δίλημμα της Ελληνικής Στρατηγικής: «Ήρεμα Νερά» απέναντι στον Τουρκικό «Επιτήδειο Ουδέτερο»

Μέσα σε αυτό το σύνθετο πλέγμα ανακατάξεων, η Αθήνα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια οξεία γεωπολιτική πραγματικότητα. Το κενό ισχύος που προκύπτει από τις αμερικανικές εξελίξεις και η αβεβαιότητα του εκλογικού αποτελέσματος στο Ισραήλ δημιουργούν το ιδανικό υπόβαθρο για τη ραγδαία ενίσχυση του περιφερειακού ρόλου της Τουρκίας.

Λειτουργώντας ως ο διαχρονικός «επιτήδειος ουδέτερος», η Άγκυρα σπεύδει να καλύψει το κενό. Προσφέροντας υπηρεσίες διαμεσολάβησης και διεκδικώντας ηγετικό ρόλο στην επόμενη μέρα της Μέσης Ανατολής και την ανοικοδόμηση της Γάζας, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν —με την αυξανόμενη επιβράβευση από τον Ντόναλντ Τραμπ— επιχειρεί να παγιώσει τις νεοθωμανικές βλέψεις της χώρας του.

Εξαργυρώνει έτσι τη γεωστρατηγική της θέση τόσο απέναντι στην Ουάσινγκτον όσο και απέναντι στον αραβικό κόσμο.

Απέναντι σε αυτή τη δυναμική διείσδυση της Άγκυρας, η Ελλάδα κινδυνεύει να εγκλωβιστεί στον «βούρκο» των ήρεμων νερών.

Η εμμονή στη διατήρηση χαμηλών τόνων εκλαμβάνεται διεθνώς ως σιωπηρή αποδοχή του status quo και ως αυτοπεριορισμός στην άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.

Θέση «Οφσάιντ» :Όσο η Αθήνα καθηλώνεται σε μια στάση παθητικής αναμονής για να μην διαταράξει το κλίμα, η Τουρκία ισχυροποιεί την αμυντική της βιομηχανία, διευρύνει την περιφερειακή της επιρροή και καθίσταται ρυθμιστής των εξελίξεων.

Η Επίπτωση στο Κυπριακό: Από τη Διπλωματία της Λύσης στην Παγίωση των Τετελεσμένων

Αυτή η στρατηγική αναβάθμιση της Τουρκίας παράγει άμεσες και επικίνδυνες παρενέργειες στο Κυπριακό, καθιστώντας το ένα από τα πρώτα θύματα των νέων ισορροπιών. Βλέποντας τις ΗΠΑ να του αναθέτουν ρόλο ρυθμιστή στη Μέση Ανατολή και την ανοικοδόμηση της Γάζας, ο Ερντογάν σκληραίνει ακόμα περισσότερο τη στάση του

Ακυρώνει στην πράξη κάθε προοπτική επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων υπό τον ΟΗΕ στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας, απαιτώντας την de jure αναγνώριση των κατεχομένων.

Όσο η Αθήνα παραμένει εγκλωβισμένη στον «βούρκο» των ήρεμων νερών και η Λευκωσία παρακολουθεί τις αμερικανοτουρκικές συνεννοήσεις, το Κυπριακό κινδυνεύει να μετατραπεί από διεθνές ζήτημα εισβολής και κατοχής σε ένα «ξεχασμένο» πρόβλημα, η επίλυση του οποίου θα θυσιαστεί στον βωμό των νέων γεωπολιτικών σκοπιμοτήτων.

Η «Θετική Σταθερά» της αμυντικής εμβάθυνσης (MDCA, Αλεξανδρούπολη) και των πολυμερών σχημάτων (3+1) έχει αξία μόνο αν μετουσιώνεται σε ενεργητική αποτροπή. Διαφορετικά, η τακτική της αδράνειας μετατρέπει την ηρεμία από διπλωματικό εργαλείο σε στρατηγική παγίδα.

Συμπερασματικά

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υπενθυμίζει ότι ο κόσμος εισέρχεται σε μια φάση επαναδιαπραγμάτευσης των ισορροπιών. Η βραχυπρόθεσμη αβεβαιότητα παράγει τακτικούς ελιγμούς, αλλά οι περιφερειακοί παίκτες που κινούνται επιθετικά και προδραστικά αποκτούν το πάνω χέρι.

Για την Ελλάδα, τα περιθώρια έληξαν.

Η χώρα οφείλει να βγει από τον «βούρκο» της παθητικής διαχείρισης.

Η ιδιότητα του πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο αποκτά νόημα μόνο όταν συνοδεύεται από διπλωματική πυγμαχία, αποφασιστικότητα και ενεργό παρουσία στις περιφερειακές εξελίξεις — πριν οι νέες ισορροπίες παγιωθούν οριστικά εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρου.

Σχολιάστε το άρθρο μας

Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.

Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου.  To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.

Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com 

στο Facebook…

στο Twitter

στο Viber

στο Telegram

στο GAB…

κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!