Ο «Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος» δεν είναι προειδοποίηση πια – είναι καθρέφτης της σύγχρονης κοινωνίας μας…Προτιμάς να είσαι ευτυχισμένος σκλάβος στην ουτοπική κοινωνία ή ελεύθερος με πόνο; Γιατί δεν μπορείς να έχεις και τα δύο…
Σήμερα ο Huxley δεν φαίνεται προφητεία – φαίνεται ντοκιμαντέρ. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου το soma είναι τα αντικαταθλιπτικά, τα αγχολυτικά, τα social media που μας ναρκώνουν με δόσεις ντοπαμίνης. Όπου το σεξ χωρίς σύνδεση έχει γίνει νόρμα μέσω applications. Όπου η ψυχαγωγία είναι άπειρη – Netflix, TikTok, video games – και κανείς δεν χρειάζεται να σκεφτεί, να πονέσει, να αντιμετωπίσει. Όπου το «όλοι ανήκουν σε όλους» έχει γίνει η κουλτούρα του ghosting, των επιφανειακών σχέσεων, της αδυναμίας να δεσμευτείς. Και όπου – το πιο τρομακτικό – κανείς δεν παραπονιέται. Γιατί είμαστε «ευτυχισμένοι»…
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ζωχιός – Ψυχολόγος
Απόψε πάμε σε κάτι δυνατό, το βαρύ πυροβολικό για την ουτοπική κοινωνίας που μας έχουν φτιάξει για την χειραγώγηση των ζωών μας.
Ένα βιβλίο που δεν είναι τόσο γνωστό στο ευρύ κοινό για αυτό ακριβώς τον λόγο…γιατί δείχνει πώς το σύστημα μπορεί να φτιάξει φυλακές που να μοιάζουν με «ελευθερία», με «ευτυχία», χρησιμοποιώντας όλη την τεχνογνωσία της Ψυχολογίας για τον άνθρωπο, για να πραγματοποιήσει τους σκοπούς της, χειραγωγώντας την ψυχική και διανοητική του υγεία. Έτσι ο άνθρωπος, παγιδευμένος εν αγνοία του, όχι μόνο θα αγαπήσει τη φυλακή του, αλλά θα την υπερασπιστεί με πάθος ως «ανθρώπινο δικαίωμα» και θα στραφεί και εναντίον όποιου προσπαθήσει να του πει «φίλε, ξύπνα, δεν είναι ελευθερία αυτό που σου έχουν δώσει, δες λίγο τι προσπαθούν να κάνουν, σε χρησιμοποιούν…»
Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος.
Το 1932, ο Aldous Huxley έγραψε αυτό το βιβλίο περιγράφοντας το μέλλον – αλλά δεν ήταν το μέλλον που φοβόμασταν. Δεν ήταν το “1984” του Orwell με τον Μεγάλο Αδελφό, τις κάμερες, τον έλεγχο, τα βασανιστήρια.
Ήταν κάτι πολύ πιο ύπουλο, πολύ πιο επικίνδυνο: Ένας κόσμος όπου οι άνθρωποι δεν καταπιέζονται – είναι ευτυχισμένοι. Δεν τους απαγορεύουν τίποτα – τους δίνουν τα πάντα. Σεξ χωρίς συνέπειες, ναρκωτικά χωρίς παρενέργειες (το “soma”), ψυχαγωγία χωρίς τέλος.
Κανείς δεν υποφέρει, κανείς δεν πονάει, κανείς δεν αγωνιά. Αλλά κανείς δεν σκέφτεται επίσης. Κανείς δεν αγαπά πραγματικά. Κανείς δεν είναι ελεύθερος. Γιατί η ελευθερία έχει θυσιαστεί στο βωμό της ευτυχίας – και κανείς δεν την νοσταλγεί. Αυτό είναι το τρομακτικό: Όχι ότι μας φυλακίζουν – αλλά ότι αγαπάμε τη φυλακή μας.
Στον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο, οι άνθρωποι δεν γεννιούνται – κατασκευάζονται. Σε εργοστάσια, με γενετική μηχανική, προγραμματισμένοι από πριν για το ποιοι θα είναι: Άλφα (η ελίτ), Βήτα (η μεσαία τάξη), Γάμα, Δέλτα, Έψιλον (οι εργάτες). Κάθε κάστα γεννιέται με συγκεκριμένη νοημοσύνη, συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, συγκεκριμένες επιθυμίες.
Και από μικρά, μέσω του “ύπνου-εκπαίδευσης” (hypnopaedia), τους μαθαίνουν τι να πιστεύουν: «Η κοινότητα, η ταυτότητα, η σταθερότητα». «Όλοι ανήκουν σε όλους». Και το πιο σημαντικό: «Όταν νιώσεις άσχημα, πάρε soma». Το soma είναι το τέλειο ναρκωτικό – σε κάνει ευτυχισμένο χωρίς παρενέργειες, χωρίς εξάρτηση (ή μάλλον, με εξάρτηση που θεωρείται καλή). Και έτσι, κανείς δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσει τίποτα. Κάθε δυσφορία λύνεται με ένα χάπι.
Και μετά υπάρχει ο Βερνάρδος Μαρξ – ένας Άλφα που αισθάνεται διαφορετικός. Που δεν του αρκεί το soma, που δεν θέλει επιφανειακό σεξ με όλους, που αισθάνεται μόνος σε έναν κόσμο γεμάτο ανθρώπους. Και ο John ο “Άγριος” – ένας άνθρωπος που μεγάλωσε έξω από τον “πολιτισμένο” κόσμο, σε μια «ρεζέρβα» όπου οι άνθρωποι ακόμα γεννιούνται, γερνούν, υποφέρουν, αγαπούν.
Όταν ο John έρχεται στον Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο, είναι σοκαρισμένος. Όχι από τη βία ή την καταπίεση – αλλά από την κενότητα. Από το γεγονός ότι κανείς δεν νιώθει πραγματικά, κανείς δεν αγαπά βαθιά, κανείς δεν υποφέρει – αλλά κανείς δεν ζει επίσης. Και όταν προσπαθεί να τους ξυπνήσει, να τους δείξει ότι υπάρχει κάτι περισσότερο – τον κοιτάζουν σαν τρελό.
Ο διάλογος του John με τον Μουσταφά Μοντ – έναν από τους Παγκόσμιους Ελεγκτές – είναι η καρδιά του βιβλίου. Ο John λέει: «Αλλά δεν θέλω άνεση. Θέλω Θεό, θέλω ποίηση, θέλω πραγματικό κίνδυνο, θέλω ελευθερία, θέλω καλοσύνη, θέλω αμαρτία». Και ο Μοντ απαντά ήρεμα: «Με άλλα λόγια, διεκδικείς το δικαίωμα να είσαι δυστυχής». Και ο John λέει: «Λοιπόν, ναι. Διεκδικώ όλα αυτά». Γιατί χωρίς τον πόνο, δεν υπάρχει χαρά. Χωρίς την αμαρτία, δεν υπάρχει αγιότητα. Χωρίς τον κίνδυνο, δεν υπάρχει ελευθερία. Χωρίς την επιλογή να πέσεις, δεν έχεις επιλογή να σταθείς. Και ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος έχει αφαιρέσει όλα αυτά – για χάρη της σταθερότητας, της «ευτυχίας». Και το αποτέλεσμα; Άνθρωποι που δεν είναι άνθρωποι – είναι μηχανές που χαμογελούν.
Και σήμερα; Σήμερα ο Huxley δεν φαίνεται προφητεία – φαίνεται ντοκιμαντέρ. Ζούμε σε έναν κόσμο όπου το soma είναι τα αντικαταθλιπτικά, τα αγχολυτικά, τα social media που μας ναρκώνουν με δόσεις ντοπαμίνης . Όπου το σεξ χωρίς σύνδεση έχει γίνει νόρμα μέσω applications . Όπου η ψυχαγωγία είναι άπειρη – Netflix, TikTok, video games – και κανείς δεν χρειάζεται να σκεφτεί, να πονέσει, να αντιμετωπίσει. Όπου το «όλοι ανήκουν σε όλους» έχει γίνει η κουλτούρα του ghosting, των επιφανειακών σχέσεων, της αδυναμίας να δεσμευτείς. Και όπου – το πιο τρομακτικό – κανείς δεν παραπονιέται. Γιατί είμαστε «ευτυχισμένοι».
Έτσι δεν είναι; Εχουμε τα πάντα. Γιατί να παραπονεθούμε; Και όμως… κάτι λείπει. Κάτι βαθύ, κάτι πραγματικό, κάτι που δεν μπορούμε να ονομάσουμε – αλλά το νιώθουμε. Και αντί να το αντιμετωπίσουμε, παίρνουμε το soma μας – με όποια μορφή – και συνεχίζουμε να χαμογελάμε.
“Ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος” δεν είναι προειδοποίηση πια – είναι καθρέφτης της σύγχρονης κοινωνίας μας. Και το ερώτημα που μας αφήνει ο Huxley είναι απλό αλλά τρομακτικό: Προτιμάς να είσαι ευτυχισμένος σκλάβος – ή ελεύθερος με πόνο; Γιατί δεν μπορείς να έχεις και τα δύο. Και αν διαλέξεις την ελευθερία, θα πονέσεις. Θα πέσεις. Θα αμφιβάλλεις. Αλλά θα ζήσεις. Και αυτό – αυτό το απλό, τραγικό και συνάμα όμορφο πράγμα που λέγεται ζωή, που λέγεται να είσαι Άνθρωπος – είναι αυτό που ο Θαυμαστός Καινούργιος Κόσμος μας έχει κλέψει. Με τη συγκατάθεσή μας.
Σχολιάστε το άρθρο μας
Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.
Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com
στο Facebook…
στο Twitter
στο Viber
στο Telegram
στο GAB…
κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!
Discover more from Ελλήνων Αφύπνιση
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
