Η ιστορία μάς καλεί να θυμόμαστε, να τιμούμε και να καταδικάζουμε. Η μνήμη των 400 τόνων οστών, των χιλιάδων σφαγιασμένων ψυχών, και η φρίκη της Σμύρνης, του Πόντου και της Θράκης δεν επιτρέπουν λήθη…
Το χρέος της ανθρωπότητας είναι να κρατά ζωντανή την αλήθεια, να αντιστέκεται στην άρνηση και να απαιτεί δικαιοσύνη, χέρι-χέρι, γενιά με γενιά…
Στους χειμάρρους της ιστορίας, ανάμεσα σε βουνά και ακτές που κάποτε αντήχησαν ελληνικά τραγούδια και γέλια παιδιών, έφτασε η πιο σκοτεινή στιγμή του ελληνισμού της Μικράς Ασίας και του Πόντου. Ήταν τα χρόνια 1919–1924, όταν οι Νεότουρκοι, υπό την ηγεσία του Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, έφεραν την απόλυτη καταστροφή γενοκτονία, βίαιες εκτοπίσεις, φρικτά μαρτύρια και μια βιομηχανοποιημένη απανθρωπιά που σπάνια συναντάται στην παγκόσμια ιστορία.
Το 1922 γράφτηκαν οι τελευταίες σελίδες της ελληνικής παρουσίας στη Μικρά Ασία η Σμύρνη καταστράφηκε στις 13-17 Σεπτεμβρίου 1922, ενώ οι ελληνικές κοινότητες της Θράκης αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους με την υπογραφή της ανακωχής των Μουδανιών, που επέτρεπε στον Κεμάλ να ελέγξει πλήρως τη νέα Τουρκία, αφήνοντας πίσω θάνατο και ερήμωση.
Δεκαπέντε μήνες αργότερα, τον Δεκέμβριο του 1924, το λιμάνι των Μουδανιών γέμισε από ένα αποτρόπαιο φορτίο. Το βρετανικό πλοίο “Ζαν” φορτωνόταν με 400 τόνους οστών Ελλήνων ανθρώπινα λείψανα, προϊόν της σφαγής και της εξόντωσης, που προορίζονταν για βιομηχανική χρήση στη Μασσαλία της Γαλλίας. Οι εργάτες του λιμένα Θεσσαλονίκης, συγκλονισμένοι από το περιεχόμενο, προσπάθησαν να εμποδίσουν τον απόπλου, αλλά η παρέμβαση του Άγγλου προξένου επέτρεψε στο πλοίο να φτάσει στον προορισμό του, μετατρέποντας την απανθρωπιά σε κερδοσκοπία διεθνών δυνάμεων.
Οι μαρτυρίες των επιζώντων είναι αδιάψευστες. Στο Κιρτίκ-ντερέ, κοντά στη Μαγνησία, αιχμάλωτοι αναγκάζονταν να σπρώχνουν τα πτώματα και να κουβαλούν τα κόκαλα με τα ίδια τους τα χέρια. Όπως γράφει ο Ηλίας Βενέζης στο συγκλονιστικό βιβλίο του «Το νούμερο 31328» (1931):
«Στην αρχή μας έκανε κακό να τα πιάνουμε με τα χέρια μας… Μα σε λίγες ώρες οι πρώτες εντυπώσεις είχαν περάσει. Οι σκλάβοι κάναν και αστεία… Ο Μίλτος στάθηκε τυχερός. Βρήκε τέσσερα κόκαλα χεριών δεμένα μαζί μαζί. Έτσι μαζί τα σήκωσε και τα κουβάλησε παραμέσα… Τι θα γίνουν τόσα κόκαλα; – Κοπριά, σύντροφε. Θα μοσκοπουληθούν. Θα δης…»
Αυτή ήταν η σιωπηλή φρίκη που υπέγραψε η ηγεσία του Κεμάλ οι σφαγές, η εξορία, η εκμηδένιση του ελληνισμού, και η εκποίηση των λειψάνων τους. Δεν ήταν μόνο πράξη πολέμου, αλλά πολιτική του νέου κράτους που θεμελίωνε την Τουρκία πάνω στη βία και την ατιμωρησία. Οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής Γαλλία, Ιταλία, Αγγλία όχι μόνο σιώπησαν, αλλά συχνά συνεργάστηκαν ή εκμεταλλεύτηκαν τα εγκλήματα για δικό τους όφελος, αφήνοντας τα θύματα χωρίς δικαιοσύνη.
Ο Κεμάλ Ατατούρκ, ηγεμόνας του νέου κράτους, εμφανίζεται σε πολλές περιπτώσεις ως μεγάλος στρατηγός και ηγέτης, αλλά πίσω από τα στρατηγικά του σχέδια κρύβεται η απόλυτη αποτυχία της ανθρωπιάς. Η γενοκτονία των Ελλήνων, σε συνδυασμό με τα αντίστοιχα εγκλήματα κατά των Αρμενίων και των Ασσυρίων, αφήνει πίσω της μια κληρονομιά πόνου, απώλειας και ηθικής υποχρέωσης προς τη μνήμη των νεκρών.
Σήμερα, η ιστορία μάς καλεί να θυμόμαστε, να τιμούμε και να καταδικάζουμε. Η μνήμη των 400 τόνων οστών, των χιλιάδων σφαγιασμένων ψυχών, και η φρίκη της Σμύρνης, του Πόντου και της Θράκης δεν επιτρέπουν λήθη. Το χρέος της ανθρωπότητας είναι να κρατά ζωντανή την αλήθεια, να αντιστέκεται στην άρνηση και να απαιτεί δικαιοσύνη, χέρι-χέρι, γενιά με γενιά.
Και ας θυμόμαστε πάντα ότι η ιστορία δεν ξεχνά. Οι πρόγονοι που χάθηκαν δεν ζητούν εκδίκηση ζητούν μόνο μνήμη, αλήθεια και τιμή. Και σε αυτή την τιμή, ο Κεμάλ Ατατούρκ θα μείνει για πάντα χαραγμένος ως ηγεμόνας που επέλεξε το αίμα αντί για την ανθρωπιά, αφήνοντας πίσω του ένα φορτίο σιωπής και θανάτου που ακόμα αντηχεί στις ψυχές των ζωντανών.
Σχολιάστε το άρθρο μας
Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.
