Πρόσθεσε το ellinikiafipnisis στις αγαπημένες σου πηγές ενημέρωσης
Πίσω από τον «κουμπαρά» κρύβεται ένας επενδυτικός μηχανισμός. Και μόλις λες «επενδυτικός μηχανισμός με δισεκατομμύρια μέσα», τα 100 ευρώ του γονιού γίνονται η λιγότερο ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Ποιος διαχειρίζεται τα λεφτά; Πού τα βάζει; Ποιος παίρνει προμήθεια; Ποιος φυλάει τους τίτλους; Αγοράζουν ελληνικά κρατικά ομόλογα; Μέχρι πόσο; Αγοράζουν εταιρικά, τραπεζικά, μετοχές, ακίνητα; Μπαίνουν σε τιτλοποιήσεις δανείων; Μπαίνουν σε funds που αγοράζουν κόκκινα δάνεια, απαιτήσεις, ακίνητα από πλειστηριασμούς;
Κάποτε αποδιδόταν στους κομμουνιστές η φράση ότι «οι καπιταλιστές θα μας πουλήσουν το σκοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουμε». Στην Ελλάδα του μέλλοντος ίσως καταφέρουμε κάτι ακόμη πιο παράλογο. Τα κερδοσκοπικά funds να λένε οι γονείς θα μας δανείζουν τα χρήματα με τα οποία θα αγοράζουμε τα σπίτια που θα τους παίρνουμε. Από τον «κουμπαρά για το μέλλον των παιδιών τους»…
Άρθρο του Μιχάλη Χαιρετάκη
Ας ξεκινήσουμε με μια εντελώς φανταστική ιστορία.
Ελλάδα, 1992. Ζευγάρια με ένα περισσότερα παιδιά. Η τότε κυβέρνηση τούς λέει μια πρόταση, τόσο δελεαστική που δεν απορρίπτει εύκολα κανένας γονιός: ανοίξτε έναν κλειστό λογαριασμό, βάζετε εσείς χρήματα κάθε μήνα 30.000 δραχμές, βάζουμε κι εμείς άλλα τόσα και σε δεκαοκτώ χρόνια το παιδί σας θα έχει ένα κεφάλαιο μέχρι και 20.000.000 δραχμές για να ξεκινήσει τη ζωή του.
Οι γονείς πείθονται. Βάζουν κάθε μήνα 30.000 δραχμές. Το κράτος πιστώνει τα δικά του ποσά. Τα χρόνια κυλούν.
Τι σήμαιναν όμως τότε 20 εκατομμύρια δραχμές; Στις αρχές του ’90, στο Μαρούσι, η μέση τιμή κατοικίας ήταν γύρω στις 210.000 δραχμές το τετραγωνικό. Με 20 εκατομμύρια αγόραζες ένα τρία-δυάρι, 90–95 τετραγωνικά. Στην Πεύκη, το 1992, πουλήθηκε διαμέρισμα 126 τετραγωνικών για 27 εκατομμύρια.
Είκοσι εκατομμύρια δεν ήταν ένα τυχαίο νούμερο στο μυαλό των γονιών. Ήταν ένα σπίτι.
Ο πατέρας δεν ξέρει από δημοσιονομικά ελλείμματα. Δεν ξέρει τι είναι η αναδιάρθρωση χρέους. Ξέρει ότι όταν το παιδί του γίνει δεκαοκτώ, θα πάρει ένα διαμέρισμα.
Το παιδί μεγαλώνει. Αλλάζουν κυβερνήσεις. Ανεβοκατεβαίνει το Χρηματιστήριο. Η δραχμή πεθαίνει, γεννιέται το ευρώ. Ολυμπιακοί Αγώνες. Εξοπλισμοί. Πάρτι με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Ο λογαριασμός δεν αγγίζεται αυτή ήταν η συμφωνία.
Στο μεταξύ, το πρόγραμμα έχει πετύχει. Δεν συμμετέχει μία οικογένεια. Συμμετέχουν εκατοντάδες χιλιάδες. Τα λεφτά έγιναν δισεκατομμύρια. Ας πούμε ότι φτάσαμε στα 50 δισ. ευρώ.
Και τότε το παιδί γίνεται δεκαοκτώ. Την άνοιξη του 2010.
Η Ελλάδα βρίσκεται στα πρόθυρα χρεοκοπίας. Οι αγορές δεν δανείζουν. Τον Μάιο υπογράφεται το πρώτο Μνημόνιο. Το κράτος ψάχνει χρήματα.
Και δίπλα κάθονται 5 δισ. ευρώ, κλειδωμένα δεκαοκτώ χρόνια.
Τι έγιναν αυτά τα λεφτά;
«Κουμπαράς» λέμε κι εμείς κι εννοούμε το πήλινο γουρουνάκι. Ρίχνεις εκατό μέσα, ακούς τον ήχο, και ξέρεις ότι όταν το σπάσεις θα τα βρεις. Ένα επενδυτικό ταμείο δεν δουλεύει έτσι. Τα λεφτά δεν κάθονται. Κάποιος τα παίρνει και τα βάζει κάπου. Η ερώτηση είναι πού.
Αν τα είχαν τοποθετήσει σε διεθνές χαρτοφυλάκιο, σε τίτλους που ανήκαν πραγματικά στα παιδιά, με ανεξάρτητο θεματοφύλακα, η ελληνική κρίση θα ήταν αδιάφορη. Η περιουσία θα υπήρχε ανεξάρτητα από το τι παθαίνει το ελληνικό δημόσιο. Αυτό τα κάνουν τα ευνομούμενα κράτη πχ Νορβηγία.
Ας δούμε το άλλο σενάριο. Αυτό που ξέρουμε καλά.
Το ταμείο αγοράζει ελληνικά κρατικά ομόλογα. Ο γονιός βάζει λεφτά. Το κράτος προσθέτει τα δικά του. Ο διαχειριστής αγοράζει χρέος του Ελληνικού Δημοσίου. Τα λεφτά γυρνάνε πίσω στο κράτος. Το κράτος τα ξοδεύει. Και ο κουμπαράς κρατά στη θέση τους μια υπόσχεση: θα σας τα δώσω πίσω, με τόκο, αργότερα.
Κανονικός εσωτερικός δανεισμός. Τίποτε παράνομο. Αλλά εξαιρετικά βολικό: τα λεφτά δεν φεύγουν πουθενά για χρόνια και ο πραγματικός ιδιοκτήτης δεν μπορεί να τα ζητήσει αύριο.
Για σύγκριση: από το πρώτο πρόγραμμα διάσωσης εκταμιεύθηκαν τελικά 73 δισ. ευρώ. Ο υποθετικός κουμπαράς των 5 δισ. θα ήταν σημαντικός
Ποια κυβέρνηση, στα μέσα της κρίσης, δεν θα κοίταζε 5 δισ. κλειδωμένα και δεν θα έψαχνε τρόπο να τα βάλει στο χέρι;
Δεν μπαίνεις νύχτα στο θησαυροφυλάκιο. Τα κράτη δεν δουλεύουν με λοστούς. Δουλεύουν με νόμους. Αυξάνεις το ποσοστό επένδυσης σε ελληνικά ομόλογα. Βγάζεις τίτλους «ειδικά σχεδιασμένους» για το ταμείο. Δίνεις υψηλότερη απόδοση σε όσους αφήσουν τα λεφτά τους πέντε χρόνια ακόμα. Παρατείνεις τη λήξη. Συνδέεις την ανάληψη με συγκεκριμένες χρήσεις σπουδές, πρώτη κατοικία. Βάζεις φόρο στις αποδόσεις. Αν η κρίση είναι αρκετά μεγάλη, εφευρίσκεις μια «έκτακτη εισφορά».
Κι αν τα λεφτά είναι ήδη σε κρατικά ομόλογα, δεν χρειάζεται να κάνεις τίποτα. Τα έχεις ήδη.
Μετά ήρθε το 2012. Κι εδώ δεν χρειάζεται να σκεφτούμε καν ένα υποθετικό σενάριο.
Το ελληνικό κράτος προχώρησε στο PSI. 197 δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα, στα χέρια ιδιωτών, μπήκαν στην αναδιάρθρωση. Η ονομαστική αξία κόπηκε 53,5%. Το χρέος μειώθηκε 107 δισ.
Βάλε μέσα σε αυτόν τον μηχανισμό τον φανταστικό κουμπαρά. 5 δισ. σε ελληνικά ομόλογα. Κούρεμα 53,5%. Χάθηκαν 2,675 δισ.
Οι γονείς δεν θα άκουγαν «σας φάγαμε 2,675 δισ.». Θα άκουγαν για ανταλλαγή τίτλων, νέες λήξεις, τίτλους EFSF, καθαρή παρούσα αξία. Ακαδημαϊκά σωστά. Τεχνικά ασφαλή.
Ο πατέρας που ξεκίνησε να βάζει δραχμές το 1992 δεν ήξερε τι σημαίνει PSI. Του είχαν πει ότι αποταμιεύει για το παιδί.
Και αυτό που περιγράφω δεν είναι φαντασία. Έγινε σε άλλους το 2012.
Τα ασφαλιστικά ταμεία βρέθηκαν μέσα στο PSI. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος που διαβιβάστηκαν στη Βουλή, η απομείωση της περιουσίας των Ταμείων στο Κοινό Κεφάλαιο ήταν 8,3 δισ. ευρώ. Λεφτά εργαζομένων.
Δεν ήταν η πρώτη φορά. Από το 1950, με τον αναγκαστικό νόμο 1611, τα αποθεματικά των ασφαλιστικών ταμείων κατατίθενταν υποχρεωτικά στην Τράπεζα της Ελλάδος. Οι αποδόσεις ήταν χαμηλές. Ο πληθωρισμός έτρωγε τα υπόλοιπα. Κανένα κούρεμα, κανένας θόρυβος. Σου επέστρεφαν μέχρι τελευταίας δραχμής ό,τι έγραφε το χαρτί. Μόνο που αυτά αγόραζαν ολοένα λιγότερα.
Μετά ήρθαν τα δομημένα ομόλογα. Το 2007, ομόλογο 280 εκατ. ευρώ: δανείστηκε το Δημόσιο, μεσολάβησαν τράπεζες, κατέληξε σε ασφαλιστικά ταμεία. Η υπόθεση εξερράγη σε πολιτικό σκάνδαλο. Το ομόλογο τελικά επαναγοράστηκε. Η ιστορία δεν ήταν κλοπή ήταν ακόμη χειρότερη. Ήταν νόμιμη.
Το 2015, το κράτος βρέθηκε σε ασφυξία ρευστότητας. Με Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και ΟΤΑ υποχρεώθηκαν να μεταφέρουν τα διαθέσιμά τους στην Τράπεζα της Ελλάδος. Repos κοντά στα 10 δισ. ευρώ. Δεν ήταν χρήματα ιδιωτών. Αλλά αποδείχτηκε κάτι: όταν η πλάτη βρίσκεται στον τοίχο, καμία δεξαμενή χρήματος δεν παραμένει αδιάφορη και ανέγγιχτη.
Και είναι η περίπτωση του Ταμείου Μολυβιάτη, μετά τις πυρκαγιές του 2007. Πολίτες και δωρητές μάζεψαν 198 εκατ. ευρώ. Με τους τόκους, 208. Μέχρι το 2009 χρησιμοποιήθηκαν 76,6 εκατ. Έμειναν 131,7. Το Ταμείο αργότερα καταργήθηκε. Η διαχείριση πέρασε αλλού. Ο σκοπός έμεινε νομικά δεσμευμένος.
Κανείς δεν τα έκλεψε. Βάζεις χρήματα σε έναν θεσμό και δεκαοκτώ χρόνια αργότερα ίσως δεν υπάρχει ο θεσμός. Οι κυβερνήσεις αλλάζουν. Οι νόμοι αλλάζουν. Οι ανάγκες αλλάζουν.
Τώρα 2026.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε τον «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά». Μέχρι 100 ευρώ τον μήνα ο γονιός, άλλα τόσα η πολιτεία, ανώτατη κρατική συμμετοχή 1.200 ευρώ τον χρόνο. Κλειδωμένα μέχρι τα δεκαοκτώ. Σύμφωνα με την εξαγγελία, το παιδί θα μπορεί να φτάσει τα 60.000 ευρώ.
Ας κάνουμε τις πράξεις πρώτα.
200 ευρώ τον μήνα, επί δεκαοκτώ χρόνια: 43.200 ευρώ. Για να φτάσουν 60.000, λείπουν 16.800. Αυτά πρέπει να τα βγάλουν οι αποδόσεις. Πίσω από τον «κουμπαρά» κρύβεται λοιπόν ένας επενδυτικός μηχανισμός. Και μόλις λες «επενδυτικός μηχανισμός με δισεκατομμύρια μέσα», τα 100 ευρώ του γονιού γίνονται η λιγότερο ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια.
Ποιος διαχειρίζεται τα λεφτά;
Πού τα βάζει;
Ποιος παίρνει προμήθεια;
Ποιος φυλάει τους τίτλους;
Αγοράζουν ελληνικά κρατικά ομόλογα; Μέχρι πόσο;
Αγοράζουν εταιρικά, τραπεζικά, μετοχές, ακίνητα;
Μπαίνουν σε τιτλοποιήσεις δανείων;
Μπαίνουν σε funds που αγοράζουν κόκκινα δάνεια, απαιτήσεις, ακίνητα από πλειστηριασμούς;
Εδώ αρχίζει η ιστορία να γίνεται ενοχλητική.
Ένας πατέρας βάζει εκατό ευρώ τον μήνα γιατί θέλει το παιδί του, όταν ενηλικιωθεί, ν’ αγοράσει σπίτι. Αν το χαρτοφυλάκιο έχει ελευθερία να μπει σε προϊόντα συνδεδεμένα με προβληματικά δάνεια, μέρος των λεφτών αυτού του πατέρα αποδίδει γιατί κάποιος άλλος πατέρας έχασε το δικό του σπίτι. Το σπίτι πέρασε σε fund. Το fund μπήκε σε ένα προϊόν. Το προϊόν μπήκε στον κουμπαρά.
Δεν είναι κάποια συνωμοσία. Η χρηματοπιστωτική αγορά δουλεύει μέσα από αλυσίδες. Μια οικογένεια αποταμιεύει για το σπίτι του παιδιού της και τα λεφτά της, στο μεταξύ, χρηματοδοτούν κάποιον που αγοράζει με έκπτωση το σπίτι μιας άλλης οικογένειας. Νόμιμα, όμορφα και με σφραγίδα.
Γι’ αυτό μετράνε οι κανονισμοί, όχι τα ωραία λόγια.
Ο εσωτερικός δανεισμός πάει κι αυτός.
Ο γονιός βάζει 100. Το κράτος βάζει 100. Ο διαχειριστής παίρνει τα 200 και αγοράζει κρατικό ομόλογο. Τα λεφτά γυρίζουν στο κράτος. Η κυβέρνηση λέει ότι κατέβαλε την επιδότηση κι έχει δίκιο, τεχνικά. Ταυτόχρονα, τα ξαναδανείστηκε μαζί με τα λεφτά του γονιού.
Με ένα εκατομμύριο λογαριασμούς, τα ποσά παύουν να χωράνε στην κατηγορία «κοινωνική πολιτική».
Αν το κεφάλαιο φτάσει 5δισ., ετήσια προμήθεια διαχείρισης 1% σημαίνει 50 εκατ. ευρώ. Κάθε χρόνο. Δεν χρειάζεται να κλέψεις τον κουμπαρά. Αρκεί να τον διαχειρίζεσαι.
Ένα ερώτημα πρέπει να απαντηθεί πριν ακόμα ψηφιστεί νόμος: τι σημαίνει «το κράτος βάζει 100 ευρώ»;
Πρώτο σενάριο: μεταφέρονται πράγματι εκατό ευρώ κάθε μήνα σε ανεξάρτητο λογαριασμό, αγοράζονται τίτλοι στο όνομα του παιδιού, ο θεματοφύλακας είναι τρίτος. Το παιδί έχει περιουσία.
Δεύτερο σενάριο: η κρατική συμμετοχή πιστώνεται λογιστικά και το Δημόσιο αναλαμβάνει υποχρέωση να την καλύψει αργότερα. Το παιδί δεν έχει περιουσία. Έχει κάποιον που του χρωστά.
Κι όταν αυτός που σου χρωστά είναι το ελληνικό κράτος, ο πατέρας του 1992 έχει ήδη μια ιστορία να σου πει.
Μετά είναι η φορολογία. Δεκαοκτώ χρόνια είναι γεωλογική εποχή στην ελληνική πολιτική. Παιδί που γεννιέται σήμερα ενηλικιώνεται το 2044. Μέχρι τότε θα περάσουν κυβερνήσεις, κρίσεις, φορολογικά συστήματα, πράγματα που σήμερα δεν τα φανταζόμαστε.
Σήμερα μπορεί να σου υποσχεθούν αφορολόγητη απόδοση. Το 2038 μπορεί να εφευρεθεί ένας «φόρος χρηματοοικονομικής αλληλεγγύης». Το 2042 μια κυβέρνηση μπορεί να αποφασίσει ότι η κρατική συμμετοχή πάνω από κάποιο ποσό φορολογείται. Ο κουμπαράς μπορεί να υπολογίζεται σε κριτήρια επιδομάτων. Να μπει clawback στην πρόωρη ανάληψη. Να αλλάξει η ηλικία εξόδου. Να περιοριστούν οι χρήσεις.
Μπορεί να μη γίνει τίποτα.
Αλλά το 1992 κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι είκοσι χρόνια αργότερα το ελληνικό κράτος θα κούρευε τα ομόλογά του.
Οι εγγυήσεις γράφονται πάντα όταν όλα πηγαίνουν καλά.
Και τέλος ο πληθωρισμός. Ο πιο αθόρυβος τρόπος να φύγει αξία χωρίς να πάρει κανείς τίποτα.
60.000 ευρώ το 2044 δεν είναι 60.000 σημερινά ευρώ. Με μέσο πληθωρισμό 2,5% επί δεκαοκτώ χρόνια, αγοράζουν ό,τι σήμερα αγοράζουν 38.500. Η οθόνη θα γράφει «60.000». Κανείς δεν θα έχει κλέψει. Κι όμως ένα μεγάλο κομμάτι θα λείπει. Με 38.500 ευρώ σήμερα δεν αγοράζεις ούτε υπόγεια γκαρσονιέρα στην πλατεία Βάθης.
Γυρνάμε εκεί που ξεκινήσαμε.
1992. Ο πατέρας κοιτάζει τα 20 εκατομμύρια δραχμές και βλέπει ένα διαμέρισμα στο Μαρούσι για το παιδί του.
Δεν τον ενδιαφέρει η ονομαστική αξία, η πραγματική αξία, η καθαρή παρούσα αξία. Βλέπει σπίτι.
Δεκαοκτώ χρόνια μετά, το παιδί πάει να πάρει τα λεφτά. Η χώρα μόλις μπήκε στο Μνημόνιο. Σε δύο χρόνια θα γίνει PSI.
Και ο πατέρας θα μάθει τότε την απάντηση στην ερώτηση που δεν έκανε ποτέ:
Όταν μου λέτε «κουμπαράς», τα λεφτά του παιδιού μου πού ακριβώς θα τα βάλετε;
Την ίδια ερώτηση πρέπει να κάνουν οι γονείς το 2026.
Όχι το 2044.
ΥΓ. Κάποτε αποδιδόταν στους κομμουνιστές η φράση ότι «οι καπιταλιστές θα μας πουλήσουν το σκοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουμε». Στην Ελλάδα του μέλλοντος ίσως καταφέρουμε κάτι ακόμη πιο παράλογο. Τα κερδοσκοπικά funds να λένε οι γονείς θα μας δανείζουν τα χρήματα με τα οποία θα αγοράζουμε τα σπίτια που θα τους παίρνουμε.
Από τον «κουμπαρά για το μέλλον των παιδιών τους».
Σχολιάστε το άρθρο μας
Αναδημοσιεύστε το ΠΑΝΤΑ με ενεργό link της πηγής.
Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. To ιστολόγιο μας δεν υιοθετεί τις απόψεις των αρθρογράφων, ούτε ταυτίζεται με τα θέματα που αναδημοσιεύει από άλλες ενημερωτικές ιστοσελίδες και δεν ευθύνεται για την εγκυρότητα, την αξιοπιστία και το περιεχόμενό τους.
Ακολουθήστε το ellinikiafipnisis.com
στο Facebook…
στο Twitter
στο Viber
στο Telegram
στο GAB…
κοινοποιήστε το και στους φίλους σας!
Discover more from Ελλήνων Αφύπνιση
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
